به هر حال آوازه پيروزى موسى ع بر ساحران در سراسر مصر پيچيد ، ايمان آوردن ساحران به موسى نيز مزيد بر علت شد ، موقعيت حكومت فرعونيان سخت به خطر افتاد احتمال بيدار شدن تودههاى در بند بسيار زياد بود ، بايد افكار عمومى را به هر قيمتى كه هست از اين مساله منحرف ساخت و يك سلسله مشغوليات ذهنى كه در عين حال توأم با بذل و بخشش دستگاه حكومت باشد و مردم را بتواند اغفال و تحميق كند فراهم ساخت .
فرعون در اين زمينه به مشورت نشست ، و در نتيجه فكرش به چيزى رسيد كه در نخستين آيه مورد بحث آمده است : « فرعون گفت : اى گروه اطرافيان و درباريان ! من خدايى غير از خودم براى شما سراغ ندارم » ! ( * ( وَقالَ فِرْعَوْنُ يا أَيُّهَا الْمَلأُ ما عَلِمْتُ لَكُمْ مِنْ إِله غَيْرِي ) * ) .
خداى زمينى مسلما منم ! و اما خداى آسمان دليلى بر وجود او در دست نيست ، اما من احتياط را از دست نمىدهم و به تحقيق مىپردازم ! سپس رو به وزيرش هامان كرد گفت : « هامان ! آتشى برافروز بر خشتها » ( و آجرهاى محكمى بساز ) ( * ( فَأَوْقِدْ لِي يا هامانُ عَلَى الطِّينِ ) * ) .
« سپس قصر و برجى بسيار مرتفع براى من بساز ، تا بر بالاى آن روم ، و خبرى از خداى موسى بگيرم ! ، هر چند من باور نمىكنم او راستگو باشد ، و فكر مىكنم او از دروغگويان است » ! ( * ( فَاجْعَلْ لِي صَرْحاً لَعَلِّي أَطَّلِعُ إِلى إِله مُوسى وَإِنِّي لأَظُنُّه مِنَ الْكاذِبِينَ ) * ) .
چرا فرعون نامى از آجر نبرد و با جمله آتشى بر گل ( خشت ) بيفروز قناعت كرد ؟ بعضى مىگويند دليلش اين است كه تا آن زمان ساختن آجر معمول نشده بود ، و اين كار به ابتكار فرعونيان صورت گرفت در حالى كه بعضى ديگر معتقدند اين طرز بيان يك نوع بيان متكبرانه و موافق سنت جباران بوده است .
بعضى نيز گفتهاند كلمه « آجر » تعبير فصيحى نيست كه قرآن آن را به كار
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 86
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٨٦