و سياهشان اثرى نمىگذارد ، « لذا هر آيه و نشانه اى از حق ، براى آنها بياورى باز اين گروه كافران مىگويند : شما اهل باطل هستيد ، و اينها امورى است بى اساس » ! ( * ( وَلَئِنْ جِئْتَهُمْ بِآيَةٍ لَيَقُولَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا مُبْطِلُونَ ) * ) .
تعبير به « مبطلون » تعبير جامعى است كه همه بر چسبها و نسبتهاى نارواى مشركان را در بر مىگيرد ، نسبت دروغ ، سحر ، جنون ، افسانههاى خرافى و اساطير ، كه هر كدام چهره اى از چهرههاى باطل مىباشد در آن جمع است ، آرى آنها همواره پيامبران الهى را به يكى از اين امور باطل متهم مىساختند ، تا چند روزى مردم پاكدل را به وسيله آن اغفال كنند .
مخاطب در « انتم » ( شما ) ممكن است پيامبر و مؤمنان راستين باشند ، و ممكن است همه طرفداران حق و تمام انبياء و پيشوايان الهى ، چرا كه اين دسته از كفار لجوج با كل طرفداران اين مكتب مخالف بودند .
آيه بعد دليل مخالفت اين گروه را به روشنى بيان مىكند ، مىگويد :
اين نفوذناپذيرى و لجاجت بى حد و حساب و دشمنى با هر حقيقت ، به خاطر آنست كه آنها حس تشخيص و درك خود را بر اثر كثرت گناه و لجاجت از دست دادهاند ، و ابدا چيزى درك نمىكنند ، آرى « اين چنين خداوند بر دلهاى كسانى كه علم و آگاهى ندارند مهر مىنهد » ( * ( كَذلِكَ يَطْبَعُ اللَّه عَلى قُلُوبِ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ ) * ) .
« يطبع » از ماده « طبع » به معنى مهر نهادن است ، و اشاره به كارى است كه در سابق و امروز معمول بوده و هست كه گاهى براى اينكه چيزى دست نخورده بماند و در آن مطلقا دخل و تصرفى نشود ، در آن را محكم مىبندند ، و روى قفل يا گرهى كه به آن زدهاند ، ماده خمير مانندى گذارده و روى آن مهر مىزنند ، بديهى است گشودن در آن جز با شكستن مهر ممكن نيست ، و اين كارى است كه به زودى افشا مىشود .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 488
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٨٨