44 سوره شورى مىخوانيم كه وقتى ظالمان عذاب دردناك الهى را مىبينند مىگويند :
هَلْ إِلى مَرَدٍّ مِنْ سَبِيلٍ : « آيا راهى به سوى بازگشت هست » ؟
و در آيه 47 سوره شورى نيز قيامت به عنوان « يَوْمٌ لا مَرَدَّ لَه مِنَ اللَّه » توصيف شده است .
حقيقت اين است كه عالم هستى داراى مراحلى است كه هرگز بازگشت از مرحله بعد به قبل در آن ممكن نيست ، و اين يك سنت تخلف ناپذير پروردگار است .
آيا هرگز طفل - خواه كامل متولد شده باشد يا ناقص - ممكن است به عالم جنين بازگردد ؟ آيا ميوه اى كه از درخت جدا شده - خواه رسيده خواه نارس - امكان دارد بار ديگر به شاخهها بپيوندد ؟
انتقال انسان از اين جهان به جهان ديگر نيز همين گونه است يعنى هيچ راهى به سوى بازگشت نيست ، و اين حقيقتى است كه پشت انسان را مىلرزاند و به انسان بيدارباش مىدهد .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 461
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٦١