نمونه صفحه 122 به بعد ) داده شد .
در حديثى كه در « عيون الاخبار » از امام « على بن موسى الرضا » ع در تفسير اين آيات آمده چنين مىخوانيم : « منظور از جمله * ( هذا مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ ) * نزاع و جدال آن دو مرد با يكديگر بوده كه عمل شيطانى محسوب مىشده ، نه عمل موسى ، و منظور از جمله * ( رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي فَاغْفِرْ لِي ) * اين است كه من خود را در آنجا كه نبايد بگذارم گذاردم ، من نبايد وارد اين شهر مىشدم ، و منظور از جمله * ( فَاغْفِرْ لِي ) * اين است كه مرا از دشمنانت مستور دار تا بر من دست پيدا نكنند ( يكى از معانى غفران پوشانيدن است ) ( 1 ) .
2 - پشتيبانى از مجرمان از بزرگترين گناهان است
در فقه اسلامى باب مفصلى پيرامون « اعانت بر اثم » و « معاونت ظلمه » با احاديث فراوانى داريم كه نشان مىدهد يكى از زشتترين گناهان يارى ستمكاران و ظالمان و مجرمان است و سبب مىشود كه انسان در سرنوشت شوم آنها شريك باشد .
اصولا ظالمان و ستمگران و افرادى همچون فرعون در هر جامعه اى افراد خاصى هستند ، و اگر توده جمعيت با آنها همكارى نكنند فرعونها فرعون نمىشوند اين گروهى از مردم زبون و ضعيف و يا فرصتطلب و دنياپرست هستند كه اطراف آنها را مىگيرند ، و دست و بال آنها و يا حد اقل سياهى لشكرشان مىشوند ، تا آن قدرت شيطانى را براى آنها فراهم مىسازند .
در قرآن مجيد روى اين اصل اسلامى و انسانى كرارا تكيه شده است : در آيه دوم سوره مائده مىخوانيم : وَتَعاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوى وَلا تَعاوَنُوا عَلَى الإِثْمِ وَالْعُدْوانِ : « بر نيكى و تقوى تعاون كنيد ، و به گناه و تعدى هرگز كمك نكنيد » .
هامش
( 1 ) « عيون الاخبار » طبق نقل تفسير نور الثقلين جلد 4 صفحه 119 .