و همچنين « ابن السبيل » ممكن است در شرائطى باشد كه با نرسيدن كمك تلف شود ، ترتيبى كه در ذكر اين سه گروه در آيه رعايت شده نيز متناسب با ترتيب اهميت آنها است » ( 1 ) .
به هر حال در پايان آيه براى تشويق نيكوكاران ، و ضمنا بيان شرط قبولى انفاق مىفرمايد : « اين كار براى كسانى كه تنها رضاى خدا را مىطلبند بهتر است » ( * ( ذلِكَ خَيْرٌ لِلَّذِينَ يُرِيدُونَ وَجْه اللَّه ) * ) .
« و كسانى كه چنين كار نيكى را انجام مىدهند رستگارانند » ( * ( وَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ ) * ) .
آنها هم در اين جهان رستگار خواهند شد ، چرا كه انفاق بركات عجيبى در همين زندگى همراه خود مىآورد ، و هم در جهان ديگر كه انفاق يكى از سنگينترين اعمال در ترازوى سنجش الهى است . با توجه به اينكه « وجه اللَّه » به معنى صورت جسمانى خداوند نيست كه او صورت جسمانى ندارد ، بلكه به معنى ذات پاك پروردگار است ، اين آيه نشان مىدهد كه تنها مساله انفاق و پرداختن حق خويشاوندان و ديگر صاحبان حقوق كافى نيست ، مهم آن است كه با اخلاص و نيت پاك و خالى از هر گونه ريا و خود - نمايى و منت و تحقير و انتظار پاداش توأم باشد .
ذكر اين نكته نيز لازم است كه بر خلاف گفته بعضى از مفسران كه تصريح كردهاند انفاق به خاطر رسيدن به بهشت مصداق « وجه اللَّه » نيست تمام كارهايى كه انسان انجام مىدهد و نوعى ارتباط با خدا دارد خواه براى رضاى او ، يا رسيدن به پاداش او ، يا نجات از كيفر او باشد ، همه مصداق « وجه اللَّه » است ، هر چند مرحله عالى و كامل آن است كه جز عبوديت و اطاعت او را در نظر نگيرد .
هامش
( 1 ) ذيل آيات مورد بحث .