و گمراه كننده آشكارى است « ( * ( قالَ هذا مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ إِنَّه عَدُوٌّ مُضِلٌّ مُبِينٌ ) * ) .
به تعبير ديگر ، او مىخواست دست مرد فرعونى را از گريبان بنى اسرائيلى جدا كند ، هر چند گروه فرعونيان مستحق بيش از اين بودند ، اما در آن شرائط اقدام به چنين كارى مصلحت نبود ، و چنان كه خواهيم ديد همين امر سبب شد كه ديگر نتواند در مصر بماند و راه مدين را پيش گرفت .
سپس قرآن از قول موسى چنين مىگويد : « او گفت : پروردگارا ! من به خويشتن ستم كردم ، مرا ببخش ، و خداوند او را بخشيد ، كه او غفور و رحيم است » ( * ( قالَ رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي فَاغْفِرْ لِي فَغَفَرَ لَه إِنَّه هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ ) * ) .
مسلما موسى در اينجا گناهى مرتكب نشد ، بلكه در واقع ترك اولايى از او سر زد كه نمىبايست چنين بىاحتياطى كند تا به دردسر و زحمت و رنج بيفتد او در برابر همين ترك اولى از خدا تقاضاى عفو كرد و خدا نيز او را مشمول لطفش قرار داد .
« موسى گفت : به شكرانه اين نعمت كه مرا مشمول عفو خود قرار دادى و در چنگال دشمنان گرفتار نساختى ، و به شكرانه تمام نعمتهايى كه از آغاز تا كنون به من مرحمت كردى من هرگز پشتيبانى از مجرمان نخواهم كرد و يار ستمكاران نخواهم بود » ( * ( قالَ رَبِّ بِما أَنْعَمْتَ عَلَيَّ فَلَنْ أَكُونَ ظَهِيراً لِلْمُجْرِمِينَ ) * ) .
بلكه هميشه به يارى مظلومان و رنجديدگان خواهم شتافت ، منظورش از اين جمله اين بود كه من هرگز با فرعونيان مجرم و گنهكار همكارى نخواهم كرد بلكه در كنار ستمديدگان بنى اسرائيل خواهم بود . و اينكه بعضى احتمال دادهاند منظور از « مجرم » آن مرد اسرائيلى بوده باشد بسيار بعيد به نظر مىرسد .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 43
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٣