به خوبى مىدانيم حزب حاكم « روسيه شوروى بيش از 60 سال است كه با تبليغات مستمر و بدون هيچگونه وقفه ، و با كمك گرفتن از تمام وسائل ارتباط جمعى ، سعى كرده است كه مغزها و دلها را به كلى از اعتقادات مذهبى شستشو دهد ، ولى اخبارى كه جسته گريخته از اين محيط در بسته بخارج درز كرده ، و اخيرا در مطبوعات خوانديم ، نشان مىدهد كه نه تنها با آن همه تبليغات و سختگيريها نتوانستهاند ، به چنان هدفى برسند ، بلكه در اين اواخر جنب و جوش و كشش بيشترى نسبت به مسائل مذهبى در بعضى از جمهورىهاى شوروى به چشم مىخورد كه سران نظام حاكم را متوحش ساخته ، و اين نشان مىدهد كه اگر يك روز فشار و اختناق برداشته شود ، مذهب به سرعت جاى خود را باز خواهد يافت ، و اين شاهد ديگرى بر فطرى بودن مذهب است .
3 - كشفيات اخير روانكاوان و روانشناسان در زمينه ابعاد روح انسانى شاهد ديگرى بر اين مدعا است ، آنها مىگويند : بررسى در باره ابعاد روح انسان نشان مىدهد كه يك بعد اصيل آن « بعد مذهبى » يا به تعبير آنها « قدسى » و « يزدانى » است ، و گاه اين بعد مذهبى را سرچشمه ابعاد سه گانه ديگر يعنى بعد « راستى » ( علم ) و « نيكويى » و « زيبايى » دانستهاند .
آنها مىگويند انگيزههاى اصولى و اساسى روح آدمى به شرح زير است :
1 - « حس راستى » كه سرچشمه انواع علوم و دانشها و انگيزه كنجكاوى مستمر و پيگير در شناخت جهان هستى است .
2 - « حس نيكى » كه انسان را به سوى مفاهيم اخلاقى همچون عدالت و شهامت و فداكارى و مانند آن جذب مىكند ، حتى اگر انسان خود داراى اين صفات نباشد به قهرمانان اين صفات عشق مىورزد ، و اين نشان مىدهد كه عشق به نيكى در ريشههاى جان او نهفته است .
3 - « حس زيبايى » كه انسان را به سوى هنرهاى اصيل ، زيبائيها ، ادبيات ،
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 425
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٢٥