آرامش و رفع خستگى حاصل گردد ، و انسان حيات و نشاط و نيروى تازه اى پيدا كند .
مسلما اگر خواب نبود روح و جسم انسان بسيار زود پژمرده و فرسوده مىشد ، و بسيار زود پيرى و شكستگى به سراغ او مىآمد ، به همين دليل خواب متناسب و آرام ، راز سلامت ، و طول عمر ، و دوام نشاط جوانى است .
قابل توجه اينكه « اولا » خواب را قبل از « ابتغاء فضل اللَّه » كه در آيات قرآن به معنى تلاش براى روزى است قرار داده ، اشاره به اينكه پايه اى براى آن محسوب مىشود ، چرا كه بدون خواب كافى « ابتغاء فضل اللَّه » مشكل است .
« ثانيا » درست است كه خواب معمولا در شب است و تلاش معاش در روز ، اما چنان نيست كه انسان نتواند اين برنامه را به هنگام لزوم تغيير دهد ، بلكه خداوند انسان را چنان آفريده كه مىتواند برنامه خواب خود را تغيير داده ، و بر ضرورتها و نيازها منطبق سازد ، تعبير به « * ( مَنامُكُمْ بِاللَّيْلِ وَالنَّهارِ ) * » ( خواب شما در شب و روز ) گويا اشاره به همين نكته است .
بدون شك برنامه اصلى خواب مربوط به شب است ، و شب به خاطر آرامشى كه از تاريكى پديد مىآيد اولويت خاصى در اين مورد دارد ، اما گاه شرائطى در زندگى انسان پيدا مىشود كه مثلا مجبور مىشود شبانه سفر كند و روز استراحت نمايد ، اگر برنامه تنظيم خواب در اختيار انسان نبود چه مشكلى پيش مىآمد ؟
اهميت اين مطلب مخصوصا در عصر ما كه بسيارى از مؤسسات صنعتى و پزشكى و درمانى مجبورند بطور مداوم در تمام شبانه روز كار كنند و تعطيل برنامههاى آنها ممكن نيست ، و لذا كارگران در سه نوبت به كار مىپردازند ، از هر زمان ديگرى روشنتر است .
نياز جسم و روح انسان به خواب به اندازه اى زياد است كه توانايى و تحمل انسان در برابر بىخوابى بسيار كم است و از چند شبانه روز تجاوز نمىكند ،
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 399
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٩٩