سپس مىافزايد اگر امروز كه روميان شكست خوردند مشركان خوشحال شدند « در آن روز كه روميان غالب شدند مؤمنان خوشحال خواهند شد » ! ( * ( وَيَوْمَئِذٍ يَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ ) * ) .
آرى « خوشحال مىشوند به نصرت الهى » ( * ( بِنَصْرِ اللَّه ) * ) .
« خداوند هر كه را بخواهد يارى مىكند ، و او شكست ناپذير و مهربان است » ( * ( يَنْصُرُ مَنْ يَشاءُ وَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ ) * ) .
در اينكه منظور از خوشحالى مسلمانان در آن روز چيست ؟ جمعى گفتهاند منظور خوشحالى از پيروزى روميان است هر چند آنها نيز در صف كفار بودند ، اما چون داراى كتاب آسمانى بودند پيروزى آنها بر مجوسيان مشرك يك مرحله از پيروزى « توحيد » بر « شرك » بود .
و بعضى افزودهاند : مؤمنان از اين خوشحال شدند كه اين حادثه را به فال نيك گرفتند و دليلى بر پيروزى آنها بر مشركان .
يا اينكه شادى آنان از اين بود كه عظمت قرآن و صدق پيشگويى قاطع آن كه خود يك پيروزى مهم معنوى براى مسلمين محسوب مىشد در آن روز ظاهر گشت .
اين احتمال نيز بعيد به نظر نمىرسد كه پيروزى روميان مقارن بود با يكى از پيروزيهاى مسلمين بر مشركان بخصوص اينكه در بعضى از كلمات مفسران بزرگ آمده كه اين پيروزى مقارن پيروزى « بدر » ، و يا مقارن « صلح حديبيه » بود كه آن نيز در نوع خود يك پيروزى بزرگ محسوب مىشد . مخصوصا تعبير بنصر اللَّه نيز تناسب با اين معنى دارد .
خلاصه ، مسلمانان در آن روز از جهات مختلفى خوشحال شدند :
از پيروزى اهل كتاب بر مجوسيان كه صحنه اى از غلبه خداپرستى بر شرك بود .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 363
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٦٣