هيچ نقشى در اين ميان ندارند .
نخست به مسئله خلقت آسمان و زمين اشاره كرده و از اعتقادات باطنى آنها كمك گرفته ، مىگويد : « اگر از آنها سؤال كنى چه كسى آسمانها و زمين را آفريده ؟ و چه كسى خورشيد و ماه را مسخر فرمان خويش در طريق منافع بندگان كرده ؟ همه يك زبان پاسخ مىگويند » اللَّه « ( * ( وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَالأَرْضَ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَيَقُولُنَّ اللَّه ) * ) .
زيرا مسلم است نه بتپرستان و نه غير آنها هيچكس نمىگويد خالق زمين و آسمان و تسخير كننده خورشيد و ماه يك مشت سنگ و چوبى است كه به دست انسان ساخته و پرداخته شده است .
به تعبير ديگر : حتى بتپرستان در « توحيد خالق » شك نداشتند ، آنها در عبادت مشرك بودند ، مىگفتند ما بتها را براى اين مىپرستيم كه واسطه ميان ما و خدا شوند ، چنان كه در آيه 18 سوره يونس مىخوانيم : « وَيَقُولُونَ هؤُلاءِ شُفَعاؤُنا عِنْدَ اللَّه » .
ما لايق اين نيستيم كه مستقيما با خدا ارتباط گيريم ، بايد از طريق بتها رابطه خود را برقرار كنيم ! : « ما نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونا إِلَى اللَّه زُلْفى » : « ما آنها را پرستش نمىكنيم مگر به اين جهت كه مقام ما را به خدا نزديك كند » ! ( زمر آيه 3 ) .
غافل از اينكه هيچ فاصله اى ميان خالق و خلق وجود ندارد ، و او بما از رگ گردن ما نزديكتر است ، بعلاوه اگر انسان كه گل سرسبد موجودات است نتواند با خدا رابطه برقرار سازد چه چيزى مىتواند واسطه او شود .
به هر حال در پايان آيه ، بعد از ذكر اين دليل روشن مىگويد : « با اين حال چگونه آنها از عبادت خداوند خالق متعال به عبادت يك مشت بتهاى سنگى و چوبى بازگردانده مىشوند » ؟ ( * ( فَأَنَّى يُؤْفَكُونَ ) * ) .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 336
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٣٦