مىنمايند .
60 - چه بسيار جنبندگانى كه قدرت ندارند روزى خود را حمل كنند خداوند آنها را و شما را روزى مىدهد ، و او است شنوا و دانا .
شان نزول :
بسيارى از مفسران معتقدند كه آيه اول در باره مؤمنانى نازل شده كه در مكه تحت فشار شديد كفار بودند ، بطورى كه توانايى بر اداى وظائف اسلامى خود نداشتند . به آنها دستور داده شد از آن سرزمين هجرت كنند .
و نيز بعضى از مفسران معتقدند كه آيه * ( وَكَأَيِّنْ مِنْ دَابَّةٍ لا تَحْمِلُ رِزْقَهَا ) * ( آخرين آيه مورد بحث ) در مورد گروهى از مؤمنان نازل شده كه در مكه گرفتار آزار دشمنان بودند ، و مىگفتند : اگر ما به مدينه هجرت كنيم در آنجا نه خانه اى داريم نه زمينى ، و چه كسى به ما آب و غذا مىدهد ؟ ! ( آيه نازل شد و گفت تمام جنبندگان روى زمين از خوان نعمت خداوند بزرگ روزى مىبرند ، غصه روزى را نخوريد ) .
تفسير : هجرتى بايد كرد !
از آنجا كه در آيات گذشته سخن از موضعگيريهاى مختلف مشركان در برابر اسلام و مسلمانان بود در آيات مورد بحث به وضع خود مسلمانان پرداخته و مسئوليت و وظيفه آنها را در برابر يكى از مشكلاتى كه در ارتباط با كفار دارند يعنى مشكل اذيت و آزار و محدوديت و فشار آنها را بيان مىكند .
مىفرمايد : « اى بندگان من كه ايمان آوردهايد ، و هم اكنون براى انجام وظائف دينى خود تحت فشار دشمن هستيد ، سر زمين من وسيع است بجاى ديگر