10 - نماز روح انضباط را در انسان تقويت مىكند ، چرا كه دقيقا بايد در اوقات معينى انجام گيرد كه تاخير و تقديم آن هر دو موجب بطلان نماز ، است همچنين آداب و احكام ديگر در مورد نيت و قيام و قعود و ركوع و سجود و مانند آن كه رعايت آنها ، پذيرش انضباط را در برنامههاى زندگى كاملا آسان مىسازد .
همه اينها فوائدى است كه در نماز ، قطع نظر از مساله جماعت وجود دارد و اگر ويژگى جماعت را بر آن بيفزائيم - كه روح نماز همان جماعت است - بركات بى شمار ديگرى دارد كه اينجا جاى شرح آن نيست ، بعلاوه كم و بيش همه از آن آگاهيم .
گفتار خود را در زمينه فلسفه و اسرار نماز با حديث جامعى كه از امام على بن موسى الرضا ع نقل شده پايان مىدهيم :
امام در پاسخ نامه اى كه از فلسفه نماز در آن سؤال شده بود چنين فرمود :
علت تشريع نماز اين است كه توجه و اقرار به ربوبيت پروردگار است ، و مبارزه با شرك و بت پرستى ، و قيام در پيشگاه پروردگار در نهايت خضوع و نهايت تواضع ، و اعتراف به گناهان و تقاضاى بخشش از معاصى گذشته ، و نهادن پيشانى بر زمين همه روز براى تعظيم پروردگار .
و نيز هدف اين است كه انسان همواره هشيار و متذكر باشد ، گرد و غبار فراموشكارى بر دل او ننشيند ، مست و مغرور نشود ، خاشع و خاضع باشد ، طالب و علاقمند افزونى در مواهب دين و دنيا گردد .
علاوه بر اينكه مداومت ذكر خداوند در شب و روز كه در پرتو نماز حاصل مىگردد ، سبب مىشود كه انسان مولا و مدبر و خالق خود را فراموش نكند ، روح سركشى و طغيانگرى بر او غلبه ننمايد .
و همين توجه به خداوند و قيام در برابر او ، انسان را از معاصى باز مىدارد و از انواع فساد جلوگيرى مىكند ( 1 ) .
هامش
( 1 ) وسائل الشيعه ج 3 ص 4 .