و هر چه باشند ، در برابر قدرت فرمان او چون تار عنكبوتند و از خود چيزى ندارند كه به شما بدهند .
سومين آيه مورد بحث گويا اشاره به ايرادى است كه دشمنان پيامبر ص در برابر اين مثالها به او مىكردند و مىگفتند : چگونه ممكن است خدايى كه آفريننده زمين و آسمان است به عنكبوت و مگس و حشرات و مانند اينها مثال بزند .
قرآن در پاسخ آنها مىگويد : « اينها مثالهايى است كه ما براى مردم مىزنيم و جز عالمان آن را درك نمىكنند » ( * ( وَتِلْكَ الأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ وَما يَعْقِلُها إِلَّا الْعالِمُونَ ) * ) .
اهميت و ظرافت مثال در بزرگى و كوچكى آن نيست ، بلكه در انطباق آن بر مقصود است ، گاه كوچك بودن آن بزرگترين نقطه قوت آن است .
فى المثل هنگامى كه سخن از تكيه گاههاى سست و بى اساس است ، بايد مثال را از تار عنكبوت انتخاب كرد كه بهتر از هر چيز مىتواند اين سستى و ناپايدارى و عدم ثبات را منعكس كند ، اين عين فصاحت و بلاغت است .
اينجا است كه مىگويد تنها عالمان هستند كه ريزه كاريهاى مثالهاى قرآن را درك مىكنند .
در آخرين آيه مورد بحث اضافه مىكند : « خداوند آسمانها و زمين را به حق آفريده و در اين نشانه عظيمى است براى افراد با ايمان » ( * ( خَلَقَ اللَّه السَّماواتِ وَالأَرْضَ بِالْحَقِّ إِنَّ فِي ذلِكَ لآيَةً لِلْمُؤْمِنِينَ ) * ) .
باطل و بيهوده در كار او راه ندارد ، اگر مثال به عنكبوت و خانه سست و بى بنيادش مىزند ، روى حساب است ، و اگر موجود كوچكى را براى تمثيل برگزيده
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 281
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٨١