و در پايان آيه مىافزايد : « بازگشت همه شما به سوى من است و من شما را از اعمالى كه انجام مىداديد آگاه مىسازم » و پاداش و كيفر آن را بى كم و كاست در اختيارتان خواهم گذاشت ( * ( إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ ) * ) .
اين جمله در حقيقت تهديدى است براى كسانى كه راه شرك را مىپويند ، و كسانى كه ديگران را به اين راه دعوت مىكنند ، زيرا صريحا مىگويد : خداوند حساب همه اعمال آنها را نگاه مىدارد و به موقع تحويل آنها مىدهد .
آيه بعد بار ديگر حقيقتى را كه قبلا در مورد كسانى كه ايمان و عمل صالح دارند بيان شد تكرار و تاكيد مىكند ، مىفرمايد : « كسانى كه ايمان آوردهاند و عمل صالح انجام مىدهند آنها را در زمره صالحان داخل خواهيم كرد » ( * ( وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَنُدْخِلَنَّهُمْ فِي الصَّالِحِينَ ) * ) .
اصولا عمل انسان به انسان رنگ مىدهد ، عمل صالح انسان را از نظر روحى به رنگ خود در مىآورد و در زمره « صالحان » وارد مىكند ، و عمل سوء در زمره بدان و « ناصالحان » .
در اينكه اين تكرار به چه منظور است بعضى گفتهاند در آيات قبل اشاره به كسانى بود كه راه حق را مىسپردند ، و در اينجا اشاره به كسانى است كه هاديان اين راه و دليلان طريق توحيدند ، زيرا تعبير به « صالحين » در مورد بسيارى از انبياء آمده است كه از خدا مىخواستند آنها را به صالحان ملحق كند .
اين احتمال نيز وجود دارد كه در آيات قبل ، سخن از بخشش گناهان و جزاى شايسته اين گروه مؤمنان بود ، ولى در اينجا اشاره به مقام والاى آنها است كه خود پاداشى است ديگر ، آنها در صف صالحان ، در صف پيامبران و صديقين و شهدا قرار مىگيرند و همدم و همنشين آنهايند .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 217
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢١٧