به خاطر اين است كه « هر كسى جهادى كند و تلاش و كوششى كند و تحمل مصائب و مشكلاتى نمايد در حقيقت براى خود جهاد كرده است ، چرا كه خدا از همه جهانيان بى نياز است » ( * ( وَمَنْ جاهَدَ فَإِنَّما يُجاهِدُ لِنَفْسِه إِنَّ اللَّه لَغَنِيٌّ عَنِ الْعالَمِينَ ) * ) .
برنامه آزمون الهى ، جهاد با هواى نفس ، و مبارزه با دشمنان سرسخت براى حفظ ايمان و پاكى و تقوا ، برنامه خود انسان است ، و گرنه خداوند وجودى است نامتناهى از هر نظر و هيچ نيازى ندارد كه به وسيله عبادت يا اطاعت بندگان بر طرف شود ، كمبودى ندارد كه ديگران به او بدهند ، بلكه ديگران هر چه دارند از او دارند ، از خودشان چيزى ندارند .
از اين بيان روشن مىشود كه « جهاد » در اينجا الزاما به معنى جهاد مسلحانه با دشمن نيست ، بلكه همان معنى اصلى لغوى خود را دارد كه هر گونه تلاش و كوشش را براى حفظ ايمان و تقوى ، و تحمل انواع شدائد و مبارزههاى موضعى را با دشمن لجوج و كينه توز شامل مىشود .
خلاصه اينكه تمام منافع اين جهاد به شخص مجاهد باز مىگردد و او است كه خير دنيا و آخرت را در پرتو جهادش تحصيل مىكند ، و حتى اگر جامعه از بركات اين جهاد بهره مند شود در مرحله بعد خواهد بود ، بنا بر اين هر گاه توفيق اين جهاد نصيب كسى شود بايد خدا را بر اين نعمت بزرگ سپاس گويد .
آخرين آيه مورد بحث ، توضيح و تكميلى است براى آنچه بطور سربسته در آيه قبل تحت عنوان « جهاد » آمده بود ، در اينجا حقيقت جهاد را شكافته و چنين بازگو مىكند : « كسانى كه ايمان آوردند و عمل صالح انجام دادند گناهان آنها را مىپوشانيم » ( * ( وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَنُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئاتِهِمْ ) * ) بنا بر اين نخستين فايده اين جهاد بزرگ ( ايمان و عمل صالح ) تكفير
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 212
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢١٢