محتواى سوره عنكبوت
مشهور در ميان جمعى از محققين اين است كه تمام اين سوره در مكه نازل شده است ، و به اين ترتيب محتواى آن هماهنگ با محتواى سورههاى مكى است سخن از مبدء و معاد است ، سخن از قيام انبياى بزرگ پيشين و مبارزه آنها با مشركان و بتپرستان جبار و ستمگر و پيروزى آنها و نابودى اين گروه ظالم است .
سخن از دعوت به سوى حق و آزمايشهاى الهى و بهانه جوئيهاى كفار در زمينههاى مختلف است .
هر چند جمعى يازده آيه آغاز اين سوره را استثناء كردهاند و معتقدند اين يازده آيه در مدينه نازل شده است ، انگيزه آنها بر اين اعتقاد ، شايد پاره اى از شان نزولهايى است كه بعدا به آن اشاره خواهيم كرد و بحث از جهاد كه در اين آيات وارد شده ، و همچنين اشاره اى كه در بعضى از آنها به مساله منافقين است ، و اينها متناسب با سورههاى مدنى است .
ولى بعدا خواهيم ديد كه اين امور منافاتى با « مكى » بودن سوره ندارد ، و به هر حال نامگذارى اين سوره به « سوره عنكبوت » از آيه 41 آن گرفته شده كه بتپرستان را كه تكيه بر غير خدا مىكنند تشبيه به عنكبوت مىكند كه تكيه گاهش ، تارهاى سست و بىبنياد است .
به طور كلى مىتوان گفت بحثهاى اين سوره در چهار بخش خلاصه مىشود :
1 - بخش آغاز اين سوره كه پيرامون مساله « امتحان » و « وضع منافقان » است و اين دو پيوند ناگسستنى با هم دارند ، چرا كه شناخت منافقان جز در طوفانهاى امتحانات و آزمونها ممكن نيست .
2 - بخش ديگرى كه در حقيقت براى دلدارى پيامبر ص و مؤمنان اندك