برمىافروزد .
همان خدايى كه قرآن را بر تو نازل كرد و ابلاغش را فرض نمود و احكامش را واجب گردانيد ، آرى خداى قرآن ، خداى با عظمت زمين و آسمان اين امور در برابر قدرتش سهل و آسان است .
سپس مىافزايد در برابر خيره سرى مخالفان سرسخت « بگو : پروردگار من از همه بهتر مىداند چه كسى هدايت را از سوى او آورده ، و چه كسى در ضلال مبين است » ( * ( قُلْ رَبِّي أَعْلَمُ مَنْ جاءَ بِالْهُدى وَمَنْ هُوَ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ ) * ) .
راه هدايت روشن است و گمراهى آنها آشكار ، آنها بيهوده خود را خسته مىكنند ، خدا به خوبى مىداند و دلهاى حقطلب نيز از اين واقعيت آگاه است .
البته تفسير روشن آيه فوق همان بود كه در بالا گفتيم ، ولى جمعى از مفسرين احتمالات ديگرى در كلمه « معاد » دادهاند كه منظور از « معاد » بازگشت به حيات پس از مرگ « يا » سرزمين محشر « يا » خود مرگ « يا » مقام شفاعت كبرى « يا » بهشت « و يا » بيت المقدس « است كه معراجگاه نخستين پيامبر بود و مانند آن ، ولى با توجه به محتواى مجموع سوره قصص و آنچه در سرگذشت موسى و بنى اسرائيل آمده ، و شان نزولى كه در بالا آورديم همه اين معانى بعيد به نظر مىرسد ، جز تفسير » معاد « يعنى محل بازگشت ، به سرزمين مكه .
بعلاوه معاد روز قيامت چيزى نيست كه مخصوص پيامبر ص باشد ، در حالى كه آيه تنها از پيامبر سخن مىگويد ، و قرار گرفتن اين آيه بعد از آيه مربوط به پاداش و كيفر در قيامت نه تنها دليل بر اين مطلب نمىشود ، بلكه ممكن است دليل بر عكس آن باشد ، چرا كه آيه قبل ، از پيروزى در سراى ديگر سخن مىگويد و مناسب اين است كه در آيه مورد بحث از پيروزى در اين جهان سخن بگويد .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 186
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٨٦