لذا در آيه بعد مىفرمايد : « در اين هنگام همه اخبار بر آنها پوشيده و پنهان مىماند » و هيچ پاسخى براى گفتن در اختيار ندارند ( * ( فَعَمِيَتْ عَلَيْهِمُ الأَنْباءُ يَوْمَئِذٍ ) * ) .
« حتى نمىتوانند از يكديگر سؤالى كنند » و پاسخى از هم بشنوند ( * ( فَهُمْ لا يَتَساءَلُونَ ) * ) .
قابل توجه اينكه نسبت عمى و نابينايى در آيه فوق به خبرها داده شده نه به خود آنها ، نمىگويد آنها نابينا مىشوند ، بلكه مىگويد : « خبرها از پيدا كردن آنها نابينا هستند » ! زيرا بسيار مىشود كه انسان خود از چيزى با خبر نيست اما گويى خبر دهن به دهن مىگردد و به سراغ او مىآيد ، همانگونه كه بسيارى از اخبار اجتماعى از همين طريق پخش مىشود ، اما در آنجا نه افراد ، آگاهى دارند و نه خبرها ، قابليت نشر ! و به اين ترتيب همه خبرها بر آنها پوشيده مىشود ، هيچ پاسخى در برابر اين سؤال كه جواب پيامبران را چه داديد پيدا نمىكنند و سكوتى مطلق سر تا پاى آنها را فرا مىگيرد .
و از آنجا كه روش قرآن اين است كه هميشه درها را به روى كافران و گنهكاران باز مىگذارد تا در هر مرحله اى از فساد و آلودگى باشند بتوانند به راه حق برگردند ، در آيه بعد مىافزايد : « اما كسى كه توبه كند و ايمان آورد و عمل صالح انجام دهد اميد است از رستگاران باشد » ( * ( فَأَمَّا مَنْ تابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ صالِحاً فَعَسى أَنْ يَكُونَ مِنَ الْمُفْلِحِينَ ) * ) .
بنا بر اين راه نجات شما در سه جمله خلاصه مىشود : بازگشت به سوى خدا ايمان و عمل صالح ، كه به دنبال آن مسلما نجات و فلاح و رستگارى است .
تعبير به « عسى » ( اميد است ) با اينكه كسى كه داراى ايمان و عمل صالح باشد حتما اهل فلاح و رستگارى است ، ممكن است به خاطر اين باشد كه اين
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 141
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٤١