شان نزول :
در مورد شان نزول آيات فوق مفسران و راويان خبر ، روايات گوناگونى نقل كردهاند كه قدر مشترك همه آنها يك چيز است و آن ايمان آوردن گروهى از علماى يهود و نصارى و افراد پاكدل به آيات قرآن و پيامبر اسلام ص است .
از « سعيد بن جبير » نقل شده كه اين آيات در باره هفتاد نفر از كشيشهاى مسيحى نازل شده است كه « نجاشى » آنها را براى تحقيق از « حبشه » به « مكه » فرستاد ، هنگامى كه پيامبر اسلام ص سوره يس را براى آنها تلاوت كرد اشك شوق ريختند و اسلام آوردند ( 1 ) .
بعضى ديگر گفتهاند اين آيات در باره جمعى از نصاراى نجران ( شهرى است در شمال يمن ) نازل شده كه نزد پيامبر اسلام ص آمدند و آيات قرآن را شنيدند و ايمان آوردند ( 2 ) .
بعضى ديگر آن را در مورد « نجاشى » و يارانش مىدانند ( 3 ) .
و بعضى نزول آن را در باره « سلمان فارسى » و جمعى از علماى يهود ، مانند « عبد اللَّه بن سلام » و « تميم الدارى » و « جارود عبدى » دانستهاند ( 4 ) .
و بالآخره بعضى نيز آن را اشاره به چهل نفر از علما و روشن ضميران مسيحى مىدانند كه سى و دو نفرشان از حبشه با جعفر بن ابى طالب به مدينه آمدند و هشت نفر از شام كه در ميان آنها « بحيرا » راهب معروف شامى بود ( 5 ) .
البته روايات سه گانه نخست متناسب با نزول اين آيات در مكه است ، و گفتار كسانى را كه معتقدند تمام اين سوره مكى است تاييد مىكند ، ولى روايت چهارم و پنجم دليل بر اين است كه اين چند آيه استثناء در مدينه نازل شده و گواهى است
هامش
( 1 و 2 و 3 ) تفسير فى ظلال القرآن ج 6 صفحه 357 و 358 .
( 4 و 5 ) مجمع البيان ج 7 صفحه 258 .