ميفرمود آنها كه در آيه سابق بالخيرات ياد شده به بهشت مىروند بدون حساب مقتصد مورد حساب مختصرى قرار ميگيرد اما كسى كه ظالم به خود است ابتدا حبس مىشود بعد وارد بهشت خواهد شد اينها همان اشخاصى هستند كه از قول ايشان خداوند در اين آيه مىگويد :
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَ
.
[ ترجمهء روايات ]
اصحاب ما از ميسر بن عبد العزيز نقل كردهاند كه حضرت صادق فرمود ظالم از ما خانواده كسى است عارف به حق امام نباشد و مقتصد كسى از ما خانواده است كه عارف به امام باشد و سابق بخيرات خود امام است و تمام اين سه دسته آمرزيده خواهند شد .
زياد بن منذر از حضرت باقر عليه السّلام نقل كرد كه فرمود
( ظالِمٌ لِنَفْسِهِ )
كسى از ما خانواده است كه هم گناه مىكند و هم صواب اما مقتصد كسى است عبادت پيشه و كوشا باشد سابق بخيرات عبارتند از علي و حسن و حسين عليهم السّلام و كسى كه از آل محمّد شهيد شود .
قول ديگر اينست كه فرقه ظالم نجات نمىيابد قتاده مىگويد . ظالم از اصحاب مشأمه است و مقتصد از اصحاب ميمنه و سابق همان سابقون مقربند
« بِإِذْنِ اللَّهِ »
يعنى بامر و توفيق و لطف خدا .
تفسير قمى : پس از ذكر آل محمّد صلى اللَّه عليه و آله و سلم گفته است
ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا
آنها عبارت از ائمه هستند
ظالِمٌ لِنَفْسِهِ
از آل محمّد آنها غير از ائمه هستند كه منكر امام باشند
وَ مِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ
كسى است كه اقرار به امام دارد
وَ مِنْهُمْ سابِقٌ بِالْخَيْراتِ بِإِذْنِ اللَّهِ
كه همان امام است .
معانى الاخبار : عبد اللَّه علوى باسناد متصل نقل كرد كه شخصى از حضرت صادق عليه السّلام تفسير آيه :
ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْكِتابَ الَّذِينَ اصْطَفَيْنا مِنْ عِبادِنا ، فَمِنْهُمْ ظالِمٌ لِنَفْسِهِ وَ مِنْهُمْ مُقْتَصِدٌ وَ مِنْهُمْ سابِقٌ بِالْخَيْراتِ بِإِذْنِ اللَّهِ
فرمود ظالم كسى است كه فكرش در اطراف نفس دور مىزند و مقتصد كسى است كه با دل سر و كار دارد و سابق كسى است كه با خداى خود پيوسته .