در سومين سؤال ، از اين سؤالات پنجگانه كه مجموعه اى از يك بازپرسى و محاكمه معنوى را تشكيل مىدهد ، سخن از حل مشكلات ، و شكستن بنبستها و اجابت دعاها است ، مىگويد :
« آيا معبودهاى بى ارزش شما بهترند يا كسى كه دعاى مضطر و درمانده را به اجابت مىرساند و گرفتارى و بلا را بر طرف مىكند » ؟ ! ( * ( أَمَّنْ يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاه وَيَكْشِفُ السُّوءَ ) * ) .
آرى در آن هنگام كه تمام درهاى عالم اسباب به روى انسان بسته مىشود كارد به استخوانش مىرسد ، و از هر نظر درمانده و مضطر مىگردد ، تنها كسى كه مىتواند قفل مشكلات را بگشايد ، و بنبستها را بر طرف سازد ، و نور اميد در دلها بپاشد ، و درهاى رحمت به روى انسانها درمانده بگشايد ، تنها ذات پاك او است و نه غير او .
از آنجا كه اين واقعيت به عنوان يك احساس فطرى در درون جان همه انسانها است ، بت پرستان نيز به هنگامى كه در ميان امواج خروشان دريا گرفتار مىشوند تمام معبودهاى خود را فراموش كرده ، دست به دامن لطف « اللَّه » مىزنند همانگونه كه قرآن مىگويد : فَإِذا رَكِبُوا فِي الْفُلْكِ دَعَوُا اللَّه مُخْلِصِينَ لَه الدِّينَ : « هنگامى كه سوار كشتى مىشوند خدا را مىخوانند در حالى كه پرستش را مخصوص او مىدانند ( عنكبوت - 65 ) .
سپس مىافزايد :
نه تنها مشكلات و ناراحتيها را بر طرف مىسازد بلكه « شما را خلفاى زمين قرار مىدهد » ( * ( وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفاءَ الأَرْضِ ) * ) .
« آيا با اينهمه معبودى با خدا است » ؟ ( * ( أَ إِله مَعَ اللَّه ) * ) .
« ولى شما كمتر متذكر مىشويد » و از اين دلائل روشن پند و اندرز نمىگيريد
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 517
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥١٧