مىخوانيم وَإِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَطَّيَّرُوا بِمُوسى وَمَنْ مَعَه : « هر گاه ناراحتى به فرعونيان مىرسيد آن را از شوم بودن موسى و همراهانش مىدانستند » ( اعراف - 131 ) .
در آيات مورد بحث نيز همين عكس العمل را مشركان قوم ثمود در برابر صالح نشان دادند .
و در سوره يس مىخوانيم كه در برابر رسولان مسيح ( به انطاكيه ) نيز مشركان آنها را متهم به شوم بودن كردند ( يس - 18 ) .
اصولا انسان نمىتواند در برابر علل حوادث بى تفاوت بماند ، سرانجام بايد براى هر حادثه اى علتى بجويد ، اگر موحد باشد و خداپرست و علل حوادث را به ذات پاك او كه طبق حكمتش همه چيز را روى حساب انجام مىدهد بازگرداند و از نظر سلسله علل و معلول طبيعى نيز تكيه بر علم كند مشكل او حل شده است و گرنه يك سلسله علل خرافى و موهوم و بى اساس براى آنها مىتراشد ، موهوماتى كه حد و مرزى براى آنها نيست و يكى از روشنترين آنها همين فال بد زدن است .
فى المثل عرب جاهلى حركت پرنده اى را كه از طرف راست به چپ مىرفت به فال نيك مىگرفت ، و دليل بر پيروزى ، و اگر از طرف چپ به راست حركت مىكرد به فال بد مىگرفت و دليل بر شكست و ناكامى ! و از اين خرافات و موهومات بسيار داشتند .
امروز نيز در جوامعى كه به خدا ايمان ندارند - هر چند از نظر علم و دانش روز پيروزيهاى فراوانى كسب كردهاند - اين قبيل خرافات و موهومات فراوان است تا آنجا كه گاهى افتادن يك نمكپاش بر زمين آنها را سخت ناراحت مىكند ، و منزل و اطاق يا صندلى كه شماره آن سيزده باشد سخت در وحشتشان فرو مىبرد ، و هنوز هم بازار رمالان و فالگيران در ميان آنها گرم و داغ است ، و مساله موهوم بخت و طالع در ميان آنها مشترى فراوان دارد .
ولى قرآن با يك جمله كوتاه مىگويد : « * ( طائِرُكُمْ عِنْدَ اللَّه ) * » : بخت و طالع
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 492
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٩٢