شود ، اما به هر حال هيچ كار بزرگ و كوچكى در جامعه بدون دارا بودن اين دو شرط انجام پذير نيست ، خواه از تقوا سرچشمه گيرد ، و خواه از نظام قانونى جامعه ( دقت كنيد ) .
3 - تفاوت « * ( عِلْمٌ مِنَ الْكِتابِ ) * » و « علم الكتاب »
در آيات مورد بحث درباره كسى كه تخت ملكه سبأ را در كمترين مدت نزد سليمان آورد ، به عنوان « من عنده علم من الكتاب » ( كسى كه بخشى از علم كتاب را دارا بود ) تعبير شده است ، در حالى كه در سوره رعد آيه 43 در مورد پيامبر ص و گواهان بر حقانيت او چنين آمده است قُلْ كَفى بِاللَّه شَهِيداً بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ وَمَنْ عِنْدَه عِلْمُ الْكِتابِ : « بگو كافى است براى گواهى ميان من و شما ، خداوند و كسى كه در نزد او » علم كتاب « است » .
در حديثى از « ابو سعيد خدرى » از « پيامبر » ص چنين آمده است كه ابو سعيد مىگويد : من از معنى « * ( الَّذِي عِنْدَه عِلْمٌ مِنَ الْكِتابِ ) * » ( كه در داستان سليمان آمده ) از محضرش سؤال كردم فرمود : او وصى برادرم سليمان بن داود بود ، عرض كردم « وَمَنْ عِنْدَه عِلْمُ الْكِتابِ » از چه كسى سخن مىگويد ، فرمود :
ذاك اخى على بن ابى طالب :
« او برادرم على بن ابى طالب است » ! ( 1 ) .
توجه به تفاوت « علم من الكتاب » كه علم جزئى را مىگويد ، و « علم الكتاب » كه « علم كلى » را بيان مىكند روشن مىسازد كه ميان « آصف » و « على » ع چه اندازه تفاوت بوده است ؟ ! .
لذا در روايات بسيارى مىخوانيم كه اسم اعظم الهى هفتاد و سه حرف است كه يك حرف آن نزد « آصف بن برخيا » بود ، و چنان خارق عادتى را انجام داد ،
هامش
( 1 ) اين حديث را گروهى از مفسران و علماى اهل سنت به همين عبارت يا شبيه آن نقل كردهاند ، براى توضيح بيشتر به احقاق الحق جلد سوم صفحه 280 و 281 مراجعه شود .