دومين نفر مرد صالحى بود كه آگاهى قابل ملاحظه اى از « كتاب الهى » داشت ، چنان كه قرآن در حق او مىگويد : « كسى كه علم و دانشى از كتاب داشت گفت من تخت او را قبل از آنكه چشم بر هم زنى نزد تو خواهم آورد » ! ! ( * ( قالَ الَّذِي عِنْدَه عِلْمٌ مِنَ الْكِتابِ أَنَا آتِيكَ بِه قَبْلَ أَنْ يَرْتَدَّ إِلَيْكَ طَرْفُكَ ) * ) .
و هنگامى كه سليمان با اين امر موافقت كرد او با استفاده از نيروى معنوى خود تخت ملكه سبا را در يك « طرفة العين » نزد او حاضر كرد : « هنگامى كه سليمان آن را نزد خود مستقر ديد زبان به شكر پروردگار گشود و گفت :
اين از فضل پروردگار من است ، تا مرا بيازمايد كه آيا شكر نعمت او را بجا مىآورم يا كفران مىكنم « ؟ ! ( * ( فَلَمَّا رَآه مُسْتَقِرًّا عِنْدَه قالَ هذا مِنْ فَضْلِ رَبِّي لِيَبْلُوَنِي أَ أَشْكُرُ أَمْ أَكْفُرُ ) * ) .
سپس افزود : « هر كس شكر كند به سود خويش شكر كرده است ، و هر كسى كفران كند پروردگار من غنى و كريم است » ( * ( وَمَنْ شَكَرَ فَإِنَّما يَشْكُرُ لِنَفْسِه وَمَنْ كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّي غَنِيٌّ كَرِيمٌ ) * ) .
در اينكه اين شخص كه بوده ؟ و اين قدرت عجيب را از كجا به دست آورده ؟
و منظور از علم كتاب چيست ؟ مفسران گفتگو بسيار كردهاند .
ولى ظاهر اين است كه اين شخص يكى از نزديكان با ايمان ، و دوستان خاص سليمان بوده است ، و غالبا در تواريخ نام او را « آصف بن برخيا » نوشتهاند ، و مىگويند وزير سليمان و خواهرزاده او بوده است ( 1 ) .
و اما « علم كتاب » منظور آگاهى او بر كتب آسمانى است ، . آگاهى عميقى كه به او امكان مىداد كه دست به چنين كار خارق عادتى بزند ، و بعضى احتمال دادهاند منظور لوح محفوظ است ، همان لوح علم خداوند كه اين مرد به گوشه اى
هامش
( 1 ) و اينكه بعضى او را جبرئيل و يا خود سليمان دانستهاند بدون دليل است ، و در مورد اينكه او خود سليمان باشد قطعا مخالف ظاهر آيات است .