و با اين سخن به سليمان فهمانيد مبادا تصور كنى تمام جهان در قلمرو حكومت تو است و تنها عظمت و تخت بزرگ در گرو تو مىباشد .
سليمان از شنيدن اين سخن در فكر فرو رفت ولى هدهد به او مجال نداد و مطلب ديگرى بر آن افزود مساله عجيب و ناراحت كننده اى كه من در آنجا ديدم اين بود كه : « مشاهده كردم آن زن و قوم و ملتش در برابر خورشيد - نه در برابر اللَّه - سجده مىكنند » ! ( * ( وَجَدْتُها وَقَوْمَها يَسْجُدُونَ لِلشَّمْسِ مِنْ دُونِ اللَّه ) * ) .
« شيطان بر آنها تسلط يافته و اعمالشان را در نظرشان زينت داده » ( و افتخار مىكنند كه در برابر آفتاب سجده مىنمايند ! ) ( * ( وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ أَعْمالَهُمْ ) * ) .
و به اين ترتيب « شيطان آنها را از راه حق باز داشته » ( * ( فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيلِ ) * ) .
آنها چنان در بت پرستى فرو رفتهاند كه من باور نمىكنم به آسانى از اين راه برگردند « آنها هدايت نخواهند شد » ( * ( فَهُمْ لا يَهْتَدُونَ ) * ) .
و به اين ترتيب وضع مذهبى و معنوى آنها را نيز مشخص ساخت كه آنها سخت در بتپرستى فرو رفتهاند و حكومت ترويج آفتاب پرستى مىكند و مردم بر دين ملوكشاناند .
بتكدههاى آنها و اوضاع ديگرشان چنان نشان مىدهد كه آنان در اين راه غلط پافشارى دارند ، و به آن عشق مىورزند و مباهات مىكنند ، و در چنين شرائطى كه توده مردم و حكومت در يك خط قرار گرفتهاند هدايت يافتن آنها بسيار بعيد است .
سپس افزود « آنها چرا براى خداوندى سجده نمىكنند كه آنچه در آسمانها و زمين پنهان است خارج مىكند ، و آنچه را مخفى مىداريد و آشكار مىسازيد
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 444
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٤٤