« و يا او را ذبح مىكنم » ! ( * ( أَوْ لأَذْبَحَنَّه ) * ) .
« يا براى غيبتش بايد دليل روشنى به من ارائه دهد » ( * ( أَوْ لَيَأْتِيَنِّي بِسُلْطانٍ مُبِينٍ ) * ) .
منظور از « سلطان » در اينجا ، دليلى است كه مايه تسلط انسان ، بر اثبات مقصودش گردد ، و تاكيد آن بوسيله « مبين » براى اين است كه اين فرد متخلف حتما بايد دليل كاملا روشنى بر تخلف خود اقامه كند .
در حقيقت سليمان ع بى آنكه غائبانه داورى كند تهديد لازم را در صورت ثبوت تخلف نمود ، و حتى براى تهديد خود دو مرحله قائل شد كه متناسب با مقدار گناه بوده باشد : مرحله مجازات بدون اعدام ، و مرحله مجازات اعدام .
ضمنا نشان داد كه او حتى در برابر پرنده ضعيفى تسليم دليل و منطق است و هرگز تكيه بر قدرت و تواناييش نمىكند .
« ولى غيبت هدهد ، چندان به طول نيانجاميد » ( * ( فَمَكَثَ غَيْرَ بَعِيدٍ ) * ) .
بازگشت و رو به سليمان كرد و چنين « گفت : من بر چيزى آگاهى يافتم كه تو بر آن آگاهى ندارى ، من از سرزمين سبأ يك خبر قطعى ( و دست اول ) براى تو آوردهام » ؟ ( * ( فَقالَ أَحَطْتُ بِما لَمْ تُحِطْ بِه وَجِئْتُكَ مِنْ سَبَإٍ بِنَبَإٍ يَقِينٍ ) * ) .
« هدهد » گويا آثار خشم را در چهره سليمان مشاهده كرد ، و براى بر طرف كردن ناراحتى او نخست به صورت كوتاه و سربسته خبر از مطلب مهمى داد كه حتى سليمان با تمام علم و دانشش از آن آگاهى ندارد ! و هنگامى كه خشم سليمان فرو نشست ، به شرح آن پرداخت كه در آيات بعد خواهد آمد .
قابل توجه اينكه : لشكريان سليمان و حتى پرندگانى كه مطيع فرمان او بودند آن قدر عدالت سليمان به آنها آزادى و امنيت و جسارت داده بود ، كه هدهد بدون ترس بى پرده و با صراحت به او مىگويد : « من به چيزى آگاهى يافتم كه
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 442
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٤٢