براى رسيدن به اهدافش استفاده مىكرد .
نظامى كه ديوها را دربند كرده و ظالمان را بر سر جاى خود نشانده بود .
و بالآخره نظامى كه هم قدرت نظامى كافى داشت ، و هم دستگاه اطلاعاتى ، و هم افرادى كه در زمينههاى مختلف اقتصادى و توليد تخصص و آگاهى كافى داشتند ، و همه اينها را زير چتر ايمان و توحيد قرار داده بود .
3 - نطق پرندگان
در آيات فوق ، و آياتى كه بعد از اين در داستان « هدهد » و « سليمان » خواهد آمد صريحا اشاره به نطق پرندگان و ميزانى از درك و شئون براى آنان شده است .
بى شك پرندگان - مانند ساير حيوانات - در حالات مختلف صداهاى گوناگونى از خود ظاهر مىسازند كه با دقت و بررسى ، مىتوان از نوع صدا به وضع حالات آنها پى برد ، كدام صدا مربوط به حالات خشم است و كدام رضا ، كدام صدا دليل بر گرسنگى است ، و كدام نشانه تمنى ؟ با كدام صدا بچههاى خود را فرا مىخواند و با كدام صدا آنها را از بروز حادثه وحشتناكى خبر مىدهد ؟
اين قسمت از صداى پرندگان ، مورد هيچگونه شك و ترديد نيست ، و همه كم و بيش با آن آشنا هستيم .
ولى آيات اين سوره ظاهرا مطلبى بيش از اين را بيان مىكند ، بحث از سخن گفتن آنان به نحو مرموزى است كه مطالب دقيقترى در آن منعكس است ، و بحث از تفاهم و گفتگوى آنها با يك انسان است ، گرچه اين معنى براى بعضى عجيب مىآيد ، ولى با توجه به مطالب مختلفى كه دانشمندان در كتابها نوشتهاند و مشاهدات شخصى بعضى در مورد پرندگان مطلب عجيبى نيست .
ما از هوش حيوانات مخصوصا پرندگان مطالبى عجيبتر از اين سراغ داريم .
بعضى از آنها چنان مهارتى در ساختن خانه و لانه دارند كه گاه از مهندسين ما پيشى مىگيرند !