را با استفاده از نيروى حكومت ، گسترش دهند ، لذا از لحن سرگذشت پيامبران ديگر كه با مخالفت شديد قوم خود روبرو مىشدند و گاه آنها را از شهر و ديارشان بيرون مىكردند ، در اينجا خبرى نيست ، و تعبيرات به كلى با آنها فرق دارد .
اين به خوبى نشان مىدهد كه اگر دعوت كنندگان الهى توفيقى براى تشكيل حكومت بيابند تا چه اندازه مشكلات حل مىشود ، و راه آنها صاف و هموار مىگردد .
به هر حال در اينجا سخن از علم و قدرت و توانايى و عظمت است ، سخن از تسليم و اطاعت ديگران حتى جن و شياطين در برابر حكومت الهى است ، سخن از تسليم پرندگان هوا و موجودات ديگر است ، و بالآخره سخن از مبارزه شديد با بتپرستى از طريق دعوت منطقى و سپس بهره گيرى از قدرت حكومت است .
و اينها است كه داستان اين دو پيامبر را از ديگر پيامبران جدا مىسازد .
جالب اينكه قرآن سخن را از مساله « موهبت علم » كه زير بناى يك حكومت صالح و نيرومند است شروع كرده مىگويد : « ما به داود و سليمان علم قابل ملاحظه اى بخشيديم » ( * ( وَلَقَدْ آتَيْنا داوُدَ وَسُلَيْمانَ عِلْماً ) * ) .
گرچه بسيارى از مفسران در اينجا خود را به زحمت انداختهاند كه ببينند اين كدام علم بوده كه در اينجا به صورت سربسته بيان شده ، و خداوند به داود و سليمان عطا فرموده ، بعضى آن را به قرينه آيات ديگر علم قضاوت و داورى دانستهاند وَآتَيْناه الْحِكْمَةَ وَفَصْلَ الْخِطابِ : « ما به داود ، حكمت و راه پايان دادن به نزاعها آموختيم » ( سوره ص - آيه 20 ) وَكُلًّا آتَيْنا حُكْماً وَعِلْماً : « ما به هر يك از داود و سليمان مقام داورى و علم عطا كرديم » ( انبياء - 79 ) .
بعضى نيز به قرينه آيات مورد بحث كه از منطق طير ( گفتار پرندگان ) سخن مىگويد : اين علم را ، علم گفتگوى با پرندگان دانستهاند ، و بعضى ديگر
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 415
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤١٥