محتواى سوره نمل
اين سوره - چنان كه گفتيم - در مكه نازل شده ، و معروف اين است بعد از سوره شعراء بوده است .
محتواى اين سوره از نظر كلى همان محتواى سورههاى مكى است ، از نظر اعتقادى بيشتر روى مبدء و معاد تكيه مىكند ، و از قرآن و وحى و نشانههاى خدا در عالم آفرينش و چگونگى معاد و رستاخيز ، سخن مىگويد و از نظر مسائل عملى و اخلاقى ، بخش قابل ملاحظه اى از سرگذشت پنج پيامبر بزرگ الهى ، و مبارزات آنها با اقوام منحرف بحث مىكند ، تا هم دلدارى و تسلى خاطر براى مؤمنانى باشد كه مخصوصا در آن روز در مكه در اقليت شديد قرار داشتند ، و هم هشدارى باشد براى مشركان لجوج و بيدادگر كه سرانجام كار خويش را در صفحه تاريخ طاغيان گذشته ببينند ، شايد بيدار شوند و به خود آيند .
يكى از امتيازات اين سوره بيان بخش مهمى از داستان « سليمان » و « ملكه سبأ » و چگونگى ايمان آوردن او به توحيد ، و سخن گفتن پرندگانى ، همچون هدهد ، و حشراتى همچون مورچه ، با سليمان است .
اين سوره به خاطر همين معنى ، سوره « نمل » ( مورچه ) ناميده شده ، و عجب اينكه در بعضى از روايات به نام سوره سليمان آمده است ، ( گاه سوره سليمان و گاه مورچه ! ) و چنان كه خواهيم ديد اين نامگذاريها بسيار حساب شده است ، اين نامگذاريها كه از تعليمات پيامبر ص سرچشمه مىگرفته ، گاهى بيانگر واقعيات مهمى است كه در شرايط عادى ، مردم از آن غافلند .