ديگر آنكه آنها مردمى بى هدفند و خط فكرى آنها به زودى دگرگون مىشود ، و تحت تاثير هيجانها به آسانى تغيير مىپذيرند .
سوم اينكه آنها سخنانى مىگويند كه به آن عمل نمىكنند ، حتى در آنجا كه واقعيتى را بيان مىدارند خود مرد عمل نيستند .
اما هيچيك از اين اوصاف سه گانه بر پيامبر اسلام ص تطبيق نمىكند ، او درست نقطه مقابل اين حرفها است .
ولى از آنجا كه در ميان شاعران افراد پاك و هدفدارى پيدا مىشوند كه اهل عمل و حقيقتند ، و دعوت كننده به راستى و پاكى ( هر چند از اين قماش شاعران در آن محيط كمتر يافت مىشد ) قرآن براى اينكه حق اين هنرمندان با ايمان و تلاشگران صادق ، ضايع نگردد ، با يك استثناء صف آنها را از ديگران جدا كرده ، مىگويد : « مگر كسانى كه ايمان آورده و عمل صالح انجام دادهاند » ( * ( إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ ) * ) .
شاعرانى كه هدف آنها تنها شعر نيست ، بلكه در شعر ، هدفهاى الهى انسانى مىجويند ، شاعرانى كه غرق در اشعار نمىشوند و غافل از خدا ، بلكه « خدا را بسيار ياد مىكنند » و اشعارشان مردم را به ياد خدا وا مىدارد ( * ( وَذَكَرُوا اللَّه كَثِيراً ) * ) .
« و به هنگامى كه مورد ستم قرار مىگيرند ، از اين ذوق خويش ، براى دفاع از خويشتن و مؤمنان به پا مىخيزند » ( * ( وَانْتَصَرُوا مِنْ بَعْدِ ما ظُلِمُوا ) * ) .
و اگر به هجو و ذم گروهى با اشعارشان مىپردازند ، به خاطر اين است كه از حق در برابر حمله و هجوم شعرى آنان دفاع مىكنند .
و به اين ترتيب چهار صفت براى اين شاعران با هدف بيان كرده : « ايمان » ، « عمل صالح » « بسيار به ياد خدا بودن » و « در برابر ستمها به پا خواستن و از نيروى شعر براى دفع آن كمك گرفتن » است .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 379
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٧٩