نكتهها :
1 - آيا بنى اسرائيل در مصر حكومت كردند ؟
بر اساس تعبيرى كه در آيات بالا گذشت كه خداوند مىفرمايد : « ما بنى - اسرائيل را وارث فرعونيان ساختيم » جمعى از مفسران بر اين عقيدهاند كه آنها به مصر بازگشتند و زمام حكومت را در دست گرفتند ، و مدتى بر آن سرزمين حكمرانى كردند ( 1 ) .
البته ظاهر آيات فوق با اين تفسير مناسب است .
در حالى كه بعضى ديگر معتقدند كه آنها بعد از هلاك فرعونيان راهى سرزمينهاى مقدس شدند ، ولى بعد از مدتى به مصر بازگشتند و حكومتى در آنجا تشكيل دادند ( 2 ) .
فصول تورات كنونى كه مربوط به اين قسمت است با اين تفسير مطابقت دارد .
بعضى ديگر احتمال دادهاند كه بنى اسرائيل دو گروه شدند ، گروهى از آنان در مصر باقى ماندند و حكومت كردند ، و گروهى همراه موسى ع به سوى سرزمينهاى مقدس روانه شدند .
اين احتمال نيز داده شده كه منظور از وارث شدن بنى اسرائيل اين است كه آنها بعد از موسى ع و در زمان سليمان بر سرزمين پهناور مصر حكمرانى كردند .
ولى با توجه به اينكه موسى ع يك پيامبر انقلابى بزرگ بود ، بسيار بعيد به نظر مىرسد كه چنين سرزمينى را كه اركان حكومتش فرو ريخته و در بست
هامش
( 1 ) « مجمع البيان » و « قرطبى » ذيل آيات مورد بحث ، و « آلوسى » در « روح المعانى » نيز اين موضوع را به عنوان يك تفسير قابل ملاحظه نقل مىكند .
( 2 ) « روح المعانى » ذيل آيات مورد بحث .