داشته باشد .
شرط سوم دعا جلب رضا و خشنودى كسى است كه انسان از او تقاضايى دارد چرا كه بدون آن احتمال تاثير بسيار ناچيز است .
و بالآخره چهارمين شرط استجابت دعا آن است كه انسان تمام قدرت و نيرو و توان خويش را به كار گيرد و حد اكثر تلاش و كوشش را انجام دهد ، و نسبت به ما وراى آن دست به دعا بردارد و قلب را متوجه خالق كند .
زيرا در روايات اسلامى صريحا آمده است كارى را كه انسان خود مىتواند انجام دهد اگر كوتاهى كند و به دعا متوسل شود دعايش مستجاب نيست ! به اين ترتيب دعا وسيله اى است براى شناخت پروردگار و صفات جمال و جلال او ، و هم وسيله اى است براى توبه از گناه و پاكسازى روح ، و هم عاملى است براى انجام نيكىها ، و هم سببى است براى جهاد و تلاش و كوشش بيشتر تا آخرين حد توان .
به همين دليل تعبيرات مهمى درباره دعا ديده مىشود كه جز با آنچه گفتيم مفهوم نيست ، مثلا :
در روايتى از پيامبر ص مىخوانيم
« الدعاء سلاح المؤمن ، و عمود الدين ، و نور السماوات و الارض »
: « دعا اسلحه مؤمن ، و ستون دين و نور آسمانها و زمين است ( 1 ) .
در حديث ديگرى از امير مؤمنان على ع مىخوانيم :
الدعاء مفاتيح النجاح ، و مقاليد الفلاح ، و خير الدعاء ما صدر عن صدر نقى و قلب تقى :
« دعا كليد پيروزى و مفتاح رستگارى است و بهترين دعا دعائى است كه از سينه پاك و قلب پرهيزگار برخيزد » ( 2 ) .
و در حديثى از امام صادق ع مىخوانيم
« الدعاء انفذ من السنان »
« دعا نافذتر از نوك نيزه است » ! ( 3 ) .
هامش
( 1 و 2 و 3 ) اصول كافى جلد 2 ابواب الدعاء - باب ان الدعاء سلاح المؤمن .