ميان دو چيز است و « قوام » ( بر وزن كتاب ) به معنى چيزى است كه مايه قيام و استقرار بوده باشد .
نكتهها :
1 - طرز مشى مؤمنان
در آيات فوق خوانديم كه يكى از نشانههاى بندگان خاص خدا تواضع است ، تواضعى كه بر روح آنها حكومت مىكند و حتى در راه رفتن آنها نمايان است ، تواضعى كه آنها را بر تسليم در برابر حق وامىدارد ، ولى گاه ممكن است بعضى تواضع را با ضعف و ناتوانى و سستى و تنبلى اشتباه كنند كه اين طرز فكر خطرناكى است .
تواضع در راه رفتن به اين نيست كه سست و بى رمق گام بردارند ، بلكه در عين تواضع گامهايى محكم و حاكى از جديت و قدرت بردارند . در حالات پيامبر ص مىخوانيم كه يكى از اصحاب مىگويد :
ما رايت احدا اسرع فى مشيته من رسول اللَّه ( ص ) كانما الارض تطوى له و انا لنجهد انفسنا و انه لغير مكترث :
« من كسى را سريعتر در راه رفتن از پيامبر نديدم ، گويى زمين زير پاى او جمع مىشد ، و ما به زحمت مىتوانستيم به او برسيم و او اهميتى نمىداد » ( 1 ) .
در حديث ديگرى از امام صادق ع مىخوانيم كه در تفسير آيه « * ( الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الأَرْضِ هَوْناً ) * » فرمود :
و الرجل يمشى بسجيته التي جبل عليها ، لا يتكلف و لا يتبختر :
« منظور اين است كه انسان به حال طبيعى خودش راه برود و تكلف و تكبر در آن نداشته باشد ( 2 ) .
هامش
( 1 ) فى ظلال ذيل آيه مورد بحث ، در تفسير قرطبى روايت ديگرى نيز در همين زمينه نقل مىكند كه شباهت زيادى به آنچه در بالا گفتيم دارد .
( 2 ) مجمع البيان ذيل آيه مورد بحث .