ولى در روايات متعددى كه از طرق اهل بيت ع به ما رسيده تصريح شده كه منظور از آن « طواف نساء » است : امام صادق ع در تفسير * ( وَلْيُوفُوا نُذُورَهُمْ وَلْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ ) * فرمود : « منظور طواف نساء است » ( 1 ) .
همين معنى از امام على بن موسى الرضا ع نيز نقل شده است ( 2 ) .
اين همان طوافى است كه اهل سنت آن را « طواف وداع » مىنامند .
به هر حال تفسير اخير با توجه به احاديث فوق قويتر به نظر مىرسد به خصوص اينكه ممكن است از جمله « * ( ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ ) * » اين معنى نيز استفاده شود كه علاوه بر پاك كردن بدن از چرك و موهاى زائد براى تكميل آن بايد از بوى خوش نيز استفاده شود ، و مىدانيم استفاده از بوى خوش در حج تنها بعد از طواف و سعى زيارت جائز است و طبعا در اينحال طواف ديگرى جز طواف نساء بر ذمه او نمانده است ( دقت كنيد ) .
آيه بعد به عنوان يك جمع بندى اشاره به بحثهاى آيات گذشته كرده مىگويد : « برنامه حج و مناسك آن چنين است كه گفته شد » « ذلك » ( 3 ) .
بعد براى تاكيد بر اهميت وظائفى كه بيان گرديد اضافه مىكند : « و هر كس برنامههاى الهى را بزرگ بشمرد و احترام آنها را حفظ كند براى او نزد پروردگارش بهتر است » ( * ( وَمَنْ يُعَظِّمْ حُرُماتِ اللَّه فَهُوَ خَيْرٌ لَه عِنْدَ رَبِّه ) * ) .
روشن است كه « حرمات » در اينجا اشاره به « اعمال و مناسك حج » است و ممكن است احترام خانه كعبه خصوصا و حرم مكه عموما نيز بر آن افزوده شود .
بنا بر اين ، تفسير آن به خصوص « محرمات » يعنى آنچه از آن نهى شده به طور كلى ، يا تمام واجبات ، خلاف ظاهر آيات است .
هامش
( 1 و 2 ) وسائل الشيعه جلد 9 صفحه 390 ابواب الطواف باب 2 .
( 3 ) اين كلمه جمله محذوفى دارد و در تقدير چنين است « كذلك امر الحج و المناسك » .