روشن است كه با اين دو قيد مفاسد كشف حجاب در مورد آنان وجود نخواهد داشت و به همين دليل اسلام اين حكم را از آنان برداشته است .
اين نكته نيز روشن است كه منظور برهنه شدن و بيرون آوردن همه لباسها نيست بلكه تنها كنار گذاشتن لباسهاى رو است كه بعضى روايات از آن تعبير به چادر و روسرى كرده است ( الجلباب و الخمار ) .
در حديثى از امام صادق ع در ذيل همين آيه مىخوانيم كه فرمود :
الخمار و الجلباب ، قلت بين يدى من كان ؟ قال : بين يدى من كان غير متبرجة بزينة :
« منظور روسرى و چادر است ، راوى مىگويد از امام پرسيدم : در برابر هر كس كه باشد ؟ فرمود : در برابر هر كس باشد ، اما خود آرايى و زينت نكند » ( 1 ) .
روايات ديگرى نيز به همين مضمون يا نزديك به آن از ائمه اهل بيت ع نقل شده است ( 2 ) .
در پايان آيه اضافه مىكند كه با همه احوال « اگر آنها تعفف كنند و خويشتن را بپوشانند براى آنها بهتر است » ( * ( وَأَنْ يَسْتَعْفِفْنَ خَيْرٌ لَهُنَّ ) * ) .
چرا كه از نظر اسلام هر قدر زن جانب عفاف و حجاب را رعايت كند پسنديده تر و به تقوا و پاكى نزديكتر است .
و از آنجا كه ممكن است بعضى از زنان سالخورده از اين آزادى حساب شده و مشروع سوء استفاده كنند ، و احيانا با مردان به گفتگوهاى نامناسب بپردازند و يا طرفين در دل افكار آلوده اى داشته باشند در آخر آيه به عنوان يك اخطار مىفرمايد : « خداوند شنوا و دانا است » ( * ( وَاللَّه سَمِيعٌ عَلِيمٌ ) * ) .
آنچه را مىگوئيد مىشنود و آنچه را در دل داريد و يا در سر مىپرورانيد
هامش
( 1 ) وسائل الشيعه جلد 14 كتاب النكاح صفحه 147 باب 110 .
( 2 ) براى توضيح بيشتر به مدرك سابق مراجعه شود .