گاه مشت بر در و ديوار مىكوبند .
گاه مىخواهند زمين را بشكافند و زير آن پنهان شوند .
و سر انجام براى خاموش كردن آتش خشم خويش تصميم به انتحار و خود - كشى مىگيرند ، در حالى كه هيچيك از اين اعمال جنون آميز مشكل آنها را حل نمىكند ، اگر كمى خونسرد باشند ، صبر و حوصله به خرج دهند و با نيروى ايمان به خدا و اعتماد به نفس و شكيبايى و استقامت به جنگ مشكلات بر خيزند حل آن قطعا ممكن است .
آيه بعد اشاره به يك جمع بندى در آيات گذشته كرده مىگويد : « اين گونه ما قرآن را به صورت آيات بينات و نشانههاى روشن نازل كرديم » ( * ( وَكَذلِكَ أَنْزَلْناه آياتٍ بَيِّناتٍ ) * ) .
دلائلى براى معاد و رستاخيز همچون بررسى دوران جنينى انسان ، و رشد گياهان ، و زنده شدن زمينهاى مرده ، كه همگان را به مساله معاد آشنا مىسازد و دلائلى همچون بى خاصيت بودن بتها ، و سر انجام كار كسانى كه دين را وسيله جلب منافع مادى قرار مىدهند .
ولى با اينهمه ، داشتن دلائل روشن به تنهايى كافى نيست بلكه آمادگى پذيرش حق نيز لازم است ، به همين دليل در پايان آيه مىگويد : « و خداوند هر كس را بخواهد هدايت مىكند » ( * ( وَأَنَّ اللَّه يَهْدِي مَنْ يُرِيدُ ) * ) .
بارها گفتهايم كه خواست خدا بى حساب نيست ، او حكيم است و همه كارهايش داراى حساب ، هر كس كه در راه او به مجاهده بر خيزد ، و از اعماق جان خواستار هدايت باشد ، خدا او را به وسيله آيات بيناتش راهنمايى مىكند ( 1 ) .
هامش
( 1 ) در تركيب جمله « * ( أَنَّ اللَّه يَهْدِي مَنْ يُرِيدُ ) * » معروف اين است كه مبتداى محذوفى دارد و تقدير چنين است الامر * ( أَنَّ اللَّه يَهْدِي مَنْ يُرِيدُ ) * . اين احتمال نيز وجود دارد كه ان ( به فتح ) به معنى ان ( به كسر ) بوده باشد ، و محذوفى در كار نيست .