بديعى با اينهمه عجائب و شگفتيها بر قطره آبى نقش مىزند .
آفرين بر آن علم و حكمتى كه اينهمه استعداد و لياقت و شايستگى را در چنين موجود ناچيزى ايجاد مىكند ، آفرين بر او و بر خلقت بى نظيرش .
ضمنا بايد توجه داشت كه « خالق » از ماده خلق ، و خلق در اصل به معنى اندازه گيرى است ، هنگامى كه يك قطعه چرم را براى بريدن ، اندازه گيرى مىكنند ، عرب واژه « خلق » در باره آن به كار مىبرد ، و از آنجا كه در آفرينش مساله اندازه گيرى بيش از همه چيز اهميت دارد اين كلمه خلق در باره آن به كار رفته است .
تعبير به « * ( أَحْسَنُ الْخالِقِينَ ) * » ( بهترين آفرينندگان ) اين سؤال را به وجود مىآورد كه مگر غير از خدا آفريدگار ديگرى وجود دارد ؟ ! بعضى از مفسران توجيهات گوناگونى براى آيه كردهاند ، در حالى كه نيازى به اين توجيهات نيست ، و كلمه خلق به معنى اندازه گيرى و صنعت در باره غير خداوند نيز صادق است ، ولى البته خلق خدا با خلق غير او از جهات گوناگونى متفاوت است :
- خداوند ماده و صورت اشياء را مىآفريند ، در حالى كه اگر انسان بخواهد چيزى ايجاد كند تنها مىتواند با استفاده از مواد موجود اين جهان صورت تازه اى به آن ببخشد مثلا از مصالح ساختمانى خانه اى بسازد ، يا از آهن و فولاد ، اتومبيل يا كارخانه اى اختراع كند .
- از سويى ديگر خلقت و آفرينش خداوند ، نامحدود است و او آفريدگار همه چيز است اللَّه خالِقُ كُلِّ شَيْءٍ ( سوره رعد آيه 16 ) در حالى انسان موجودات بسيار محدودى را مىتواند ابداع كند ، و گاه توأم با انواع ضعفها و نقصها است كه در جريان عمل بايد آنها را تكميل كند ، اما خلق و ابداع پروردگار خالى از هر گونه عيب و نقص است .
- از سوى سوم در آنجا كه انسان توانايى بر اين امر پيدا مىكند ، آن نيز به اذن
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 209
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٠٩