كاملا تحت حفاظت است قرار گرفته ، ستون فقرات و دندهها از يك سو ، استخوان نيرومند لگن خاصره از سوى ديگر ، پوششهاى متعدد شكم از سوى سوم حفاظتى كه از ناحيه دستها به عمل مىآيد از سوى چهارم ، همگى شواهد اين قرارگاه امن و امان است .
بعد به مراحل شگفتآور و بهتآور سير نطفه در رحم مادر و چهرههاى گوناگون خلقت كه يكى بعد از ديگرى در آن قرارگاه امن و دور از دست بشر ظاهر مىشود اشاره كرده مىفرمايد : « سپس ما نطفه را به صورت خون بسته اى درآورديم و بعد اين خون بسته را به » مضغه « كه شبيه گوشت جويده است تبديل كرديم و بعدا آن را به صورت استخوان در آورديم ، و از آن پس بر استخوانها گوشت پوشانديم » ( * ( ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظاماً فَكَسَوْنَا الْعِظامَ لَحْماً ) * ) .
اين چهار مرحله متفاوت كه به اضافه مرحله نطفه بودن ، مراحل پنجگانه اى را تشكيل مىدهد هر كدام براى خود عالم عجيبى دارد مملو از شگفتيها كه در علم جنينشناسى امروز دقيقا مورد بررسى قرار گرفته و پيرامون آن كتابها نوشتهاند ، ولى روزى كه قرآن از اين مراحل مختلف خلقت جنينى انسان و شگفتيهاى آن سخن مىگفت ، اثرى از اين علم و دانش نبود .
و در پايان آيه به آخرين مرحله كه در واقع مهمترين مرحله آفرينش بشر است با يك تعبير سر بسته و پر معنى اشاره كرده مىفرمايد : « سپس ما او را آفرينش تازه اى بخشيديم » ( * ( ثُمَّ أَنْشَأْناه خَلْقاً آخَرَ ) * ) .
« بزرگ و پر بركت است خدايى كه بهترين خلق كنندگان است » ( * ( فَتَبارَكَ اللَّه أَحْسَنُ الْخالِقِينَ ) * ) .
آفرين بر اين قدرتنمايى بى نظير كه در ظلمتكده رحم اين چنين تصوير
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 208
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٠٨