در سوره يوسف آيه 77 مىخوانيم يوسف به برادران خود كه كار خلافى انجام داده بودند گفت : أَنْتُمْ شَرٌّ مَكاناً « شما از نظر مقام و منزلت بدترين مردميد » .
به هر حال ادريس يكى از پيامبران بلند مقام الهى است كه شرح حال او در نكتهها خواهد آمد .
سپس به صورت يك جمعبندى از تمام افتخاراتى كه در آيات گذشته پيرامون انبياء بزرگ و صفات و حالات آنها و مواهبى كه خداوند به آنها داده بود ، بيان گرديد چنين مىگويد : « آنها پيامبرانى بودند كه خداوند آنان را مشمول نعمت خود قرار داده بود » ( * ( أُولئِكَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّه عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ ) * ) .
كه بعضى از فرزندان آدم بودند ، و بعضى از فرزندان كسانى كه با نوح در كشتى سوار كرديم و بعضى از دودمان ابراهيم و اسرائيل « ( * ( مِنْ ذُرِّيَّةِ آدَمَ وَمِمَّنْ حَمَلْنا مَعَ نُوحٍ وَمِنْ ذُرِّيَّةِ إِبْراهِيمَ وَإِسْرائِيلَ ) * ) .
با اينكه همه اين پيامبران از فرزندان آدم بودند ، ولى با توجه به نزديكى آنها به يكى از پيامبران بزرگ از آنان بعنوان « ذريه ابراهيم و اسرائيل » ياد شده ، و به اين ترتيب منظور از « ذريه آدم » در اين آيه ، ادريس است كه طبق مشهور ، جد نوح پيامبر بود ، و منظور از « ذريه كسانى كه با نوح بر كشتى سوار شدند » ابراهيم است ، زيرا ابراهيم از فرزندان سام ( فرزند نوح ) بوده .
و منظور از « ذريه ابراهيم » اسحاق و اسماعيل و يعقوب است ، و منظور از « ذريه اسرائيل » ، موسى و هارون و زكريا و يحيى و عيسى مىباشد كه در آيات گذشته به حالات آنها و بسيارى از صفات برجسته شان اشاره شده .
سپس اين بحث را با ياد پيروان راستين اين پيامبران بزرگ تكميل كرده مىگويد : « از كسانى كه هدايت كرديم و برگزيديم افرادى هستند كه وقتى آيات خداوند رحمان بر آنها خوانده شود به خاك مىافتند و سجده مىكنند ،
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 99
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٩٩