« آذنت » از ماده « ايذان » به معنى اعلام كردن توأم با تهديد است ، و گاه به معنى اعلان جنگ نيز آمده اما از آنجا كه اين سوره در مكه نازل شده ، و در آنجا نه زمينه جهاد بود ، و نه حكم جهاد نازل شده بود ، بسيار بعيد به نظر مىرسد كه اين جمله در اينجا به معنى « اعلان جنگ » باشد ، بلكه ظاهر اين است كه پيامبر با اين سخن مىخواهد اعلام نفرت و جدايى از آنها كند و نشان دهد كه از آنان به كلى دست شسته است .
تعبير « * ( عَلى سَواءٍ ) * » يا اشاره به اين است كه من نسبت به مجازات الهى به همه شما بطور يكسان اعلام خطر مىكنم ، مبادا چنين تصور كنند كه اهل مكه يا قريش با ديگران تفاوت دارند و در پيشگاه خدا براى آنها مزيت و برترى است و يا اشاره به اين است كه من ندايم را به گوش همه شما بدون استثناء رساندم .
سپس اين تهديد را به صورت آشكارترى بيان مىكند و مىگويد : « من نمىدانم آيا وعده عذاب كه به شما داده شده است نزديك است يا دور » ؟ ! ( * ( وَإِنْ أَدْرِي أَ قَرِيبٌ أَمْ بَعِيدٌ ما تُوعَدُونَ ) * ) .
فكر نكنيد اين وعده دور است ، شايد هم نزديك و بسيار هم نزديك باشد .
اين عذاب و مجازاتى كه در اينجا به آن تهديد شدهاند ممكن است عذاب قيامت و يا مجازات دنيا و يا هر دو باشد ، در صورت اول علم آن مخصوص خدا است و هيچكس به درستى از تاريخ وقوع رستاخيز آگاه نيست حتى پيامبران خدا ، و در صورت دوم و سوم ممكن است اشاره به جزئيات و زمان آن باشد كه من از جزئيات آن آگاه نيستم ، چرا كه علم پيامبر ص نسبت به اين گونه حوادث هميشه جنبه فعلى ندارد بلكه گاه جنبه ارادى دارد يعنى تا اراده نكند نمىدانند ( 1 ) .
هامش
( 1 ) توضيح بيشتر پيرامون علم پيامبر و جانشينان معصوم او را در كتاب رهبران بزرگ و مسئوليتهاى بزرگتر مطالعه فرمائيد .