99 - اگر اينها خدايان بودند هرگز وارد آن نمىشدند ، و همه در آن جاودانه خواهند بود .
100 - آنها در آن نالههاى دردناك دارند ، و چيزى نمىشنوند ! 101 - ( اما ) كسانى كه وعده نيك از قبل به آنها دادهايم ( يعنى مؤمنان صالح ) از آن دور نگاهداشته مىشوند .
102 - آنها صداى آتش دوزخ را نمىشنوند و در آنچه دلشان بخواهد جاودانه متنعم هستند .
103 - وحشت بزرگ آنها را اندوهگين نمىكند ، و فرشتگان به استقبالشان مىروند ( و مىگويند ) اين همان روزى است كه به شما وعده داده مىشد .
تفسير : هيزم جهنم !
در تعقيب آيات گذشته كه از سرنوشت مشركان ستمگر بحث مىكرد در اين آيات روى سخن را به آنها كرده و آينده آنها و معبودهايشان را چنين ترسيم مىكند :
« شما و آنچه را غير از خدا مىپرستيد آتشگيره جهنميد » ! ( * ( إِنَّكُمْ وَما تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّه حَصَبُ جَهَنَّمَ ) * ) .
« حصب » در اصل به معنى پرتاب كردن است ، مخصوصا به قطعات هيزم كه در تنور پرتاب مىكنند حصب گفته مىشود .
بعضى گفتهاند « حطب » ( بر وزن سبب ) كه به معنى هيزم مىباشد در لغات مختلف عرب ، تلفظهاى متفاوتى دارد ، بعضى از قبائل آن را « حصب » و بعضى ديگر « خضب » مىنامند و از آنجا كه قرآن براى جمع بين قبائل و طوائف و دلها بوده ، گاه لغات مختلف آنها را به كار مىگيرد تا از اين راه ، جمع قلوب شود ، از جمله همين كلمه حصب است كه تلفظى است از قبائل اهل يمن در واژه « حطب » ( 1 ) .
به هر حال آيه فوق به مشركان مىگويد : آتشگيره جهنم و هيزمى كه شعلههاى آن را تشكيل مىدهد خود شما و خدايان ساختگى شما است ، و همچون
هامش
( 1 ) تفسير « ابو الفتوح رازى » ذيل آيات مورد بحث .