« آنها در انجام كارهاى خير ، سرعت مىكردند » ( * ( إِنَّهُمْ كانُوا يُسارِعُونَ فِي الْخَيْراتِ ) * ) .
« آنها به خاطر عشق به طاعت و وحشت از گناه در همه حال ما را مىخوانند » ( * ( وَيَدْعُونَنا رَغَباً وَرَهَباً ) * ) ( 1 ) .
« آنها همواره در برابر ما خشوع داشتند » ( خضوعى آميخته با ادب و احترام و ترس آميخته با احساس مسئوليت ) ( * ( وَكانُوا لَنا خاشِعِينَ ) * ) .
ذكر اين صفات سه گانه ممكن است اشاره به اين باشد كه آنها به هنگام رسيدن به نعمت گرفتار غفلتها و غرورهايى كه دامن افراد كمظرفيت و ضعيف الايمان را به هنگام وصول به نعمت مىگيرد نمىشدند ، آنها در همه حال نيازمندان - را فراموش نمىكردند ، و در خيرات ، سرعت داشتند ، آنها در حال نياز و بىنيازى ، فقر و غنا ، بيمارى و سلامت ، همواره متوجه خدا بودند ، و بالآخره آنها به خاطر اقبال نعمت گرفتار كبر و غرور نمىشدند ، بلكه همواره خاشع و خاضع بودند .
هامش
( 1 ) رغبا به معنى رغبت و ميل و علاقه است و رهبا به معنى ترس و تنفر و بيزارى است و در اينكه از نظر اعراب چه محلى دارد ، احتمالات متعددى است ممكن است حال باشد يا تميز يا مفعول لاجله و يا مفعول مطلق و يا معنى ظرفيت داشته باشد به معنى فى حال الرغبة و فى حال الرهبة گرچه نتيجه اين پنج احتمال با هم متفاوت است ولى اين تفاوت در جزئيات مفهوم آيه است نه در اساس و نتيجه آن .