و خلاصه اين چه نيروى مرموزى بود كه به او امكان يك چنين حركت سريعى را در آن عصر و زمان مىداد ؟ ( 1 ) .
اينها مسائلى است كه جزئيات آن بر ما روشن نيست ، همين اندازه مىدانيم كه اين يك موهبت الهى و خارق عادت بود كه در اختيار اين پيامبر بزرگ گذارده شده بود ، و ما از جزئيات آن آگاه نيستيم ، و چه بسيار است مسائلى كه ما از وجود اجماليش با خبريم ، ولى از شرح و تفصيلش بىخبر ، معلومات ما در برابر مجهولاتمان همچون قطره اى در برابر اقيانوسى بزرگ است ، و يا همچون ذره غبارى در برابر يك كوه عظيم .
خلاصه از نظر بينش يك انسان خداپرست و موحد هيچ چيز در برابر قدرت خداوند مشكل و غير ممكن نيست ، او بر همه چيز قادر و به همه چيز عالم است .
البته پيرامون اين بخش از زندگى سليمان مانند بخشهاى ديگر زندگى شگفتانگيز او افسانههاى دروغين ، يا مشكوك بسيار نوشتهاند كه هرگز مورد قبول ما نيست ، ما تنها به همان مقدار كه قرآن در اينجا بيان كرده اكتفاء مىكنيم .
ذكر اين نكته نيز لازم است كه بعضى از نويسندگان اخير معتقدند كه قرآن چيزى صريحا در باره حركت سليمان و بساط او بوسيله باد ندارد ، بلكه تنها سخن از تسخير باد براى سليمان به ميان آورده ، و ممكن است اشاره به استفاده سليمان از نيروى باد در مسائل مربوط به زراعت ، و تلقيح گياهان ، و تصفيه خرمنها و حركت كشتيها بوده باشد ، به خصوص كه سرزمين سليمان ( شامات ) از يك سو سرزمين زراعى بود ، و از سوى ديگر قسمت مهمى از آن در ساحل درياى مديترانه قرار داشت و مورد بهره بردارى براى كشتيرانى ( 2 ) .
هامش
( 1 ) از آيه 12 سوره سبأ ( * ( وَلِسُلَيْمانَ الرِّيحَ غُدُوُّها شَهْرٌ وَرَواحُها شَهْرٌ ) * ) اجمالا برمىآيد كه صبحگاهان به اندازه يك ماه و عصرگاهان نيز به اندازه يك ماه مسافت را مىپيمودند ( با مقياس حركتهاى آن زمان ) .
( 2 ) قصص قرآن صفحه 185 - اعلام قرآن 386 .