براى دادن امتحانى در اينجا مىآئيد و پس از پايان امتحان و كسب تكامل لازم به جايگاه اصلى خود كه سراى آخرت است خواهيد رفت .
قابل توجه اينكه در ميان مواد امتحانى « شر » مقدم بر « خير » ذكر شده و بايد همچنين باشد ، زيرا آزمايش الهى هر چند گاهى با نعمت است و گاهى با بلا ، ولى مسلما آزمايش بوسيله بلاها سختتر و مشكلتر است .
ذكر اين نكته نيز لازم است كه شر در اينجا به معنى شر مطلق نيست ، زيرا فرض اين است شرى كه وسيله آزمايش و تكامل مىباشد ، بنا بر اين منظور شر نسبى است ، و اصولا در مجموع عالم هستى با بينش صحيح توحيدى شر مطلق وجود ندارد ! ( دقت كنيد ) .
لذا در حديثى از امير مؤمنان على ع چنين مىخوانيم كه امام بيمار شده بود جمعى از برادران ( و ياران ) به عيادتش آمدند عرض كردند « كيف نجدك يا امير المؤمنين ؟ قال بالشر : « حالتان چطور است اى امير مؤمنان ؟ فرمود : شر است » ! ! « قالوا ما هذا كلام مثلك : « گفتند : اين سخن شايسته مثل شما نيست » .
امام فرمود : « ان اللَّه تعالى يقول * ( وَنَبْلُوكُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَيْرِ فِتْنَةً ) * فالخير الصحة و الغناء و الشر المرض و الفقر » : « خداوند متعال مىگويد ما شما را با « شر » و « خير » آزمايش مىكنيم ، خير تندرستى است و بىنيازى و شر بيمارى و فقر است » ( و اين تعبيرى است كه من از قرآن مجيد انتخاب كردهام ) .
در اينجا سؤال مهمى باقى مىماند كه خداوند چرا بندگان را آزمايش مىكند ، و اصولا آزمايش در مورد خداوند چه مفهومى دارد ؟ ! پاسخ اين سؤال را در جلد اول تفسير نمونه ذيل آيه 155 سوره بقره آوردهايم كه آزمايش در مورد خداوند به معنى « پرورش دادن » است ( شرح كامل اين موضوع را در آنجا مطالعه فرمائيد ) .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 405
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٠٥