قابل استفاده است ، روى اين حساب ما معتقديم ، هيچ مانعى ندارد كه آيه فوق داراى هر سه تفسير باشد كه هر كدام در جاى خود ، صحيح و كامل است ، و بارها گفتهايم استعمال لفظ در بيش از يك معنى نه تنها ايراد ندارد بلكه گاهى دليل كمال فصاحت است ، و اينكه در روايات مىخوانيم : « قرآن داراى بطون مختلفى است » نيز ممكن است اشاره به همين معنى باشد .
و اما در مورد پيدايش همه موجودات زنده از آب كه در ذيل آيه فوق به آن اشاره شده دو تفسير مشهور است :
1 - حيات همه موجودات زنده - اعم از گياهان و حيوانات - به آب بستگى دارد ، همين آبى كه بالآخره مبدء آن بارانى است كه از آسمان نازل شده .
ديگر اينكه « ماء » در اينجا اشاره به آب نطفه است كه موجودات زنده معمولا از آن به وجود مىآيند .
جالب اينكه دانشمندان امروز معتقدند كه نخستين جوانه حيات در اعماق درياها پيدا شده است ، به همين دليل آغاز حيات و زندگى را از آب مىدانند ، و اگر قرآن آفرينش انسان را از خاك مىشمرد ، نبايد فراموش كنيم منظور از خاك همان طين ( گل ) است كه تركيبى است از آب و خاك .
اين موضوع نيز قابل توجه است كه طبق تحقيقات دانشمندان قسمت عمده بدن انسان و بسيارى از حيوانات را آب تشكيل مىدهد ( در حدود هفتاد درصد ! ) .
و اينكه بعضى ايراد كردهاند كه آفرينش فرشتگان و جن با اينكه موجودات زنده اى هستند مسلما از آب نيست ، پاسخش روشن است ، زيرا هدف موجودات زنده اى است كه براى ما محسوس است .
در حديثى مىخوانيم كه : شخصى از امام صادق ع پرسيد : آب چه طعمى دارد ؟ امام نخست فرمود :
سل تفقها و لا تسئل تعنتا :
« به منظور ياد گرفتن سؤال كن نه به منظور بهانه جويى ! » سپس اضافه فرمود :
طعم الماء طعم
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 396
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٩٦