و آيا آورنده آن « شاعر » بوده ، در حالى كه شعر بر محور تخيل دور مىزند و آيات اين كتاب همه بر اساس واقعيتها است ؟ ! كوتاه سخن اينكه دقت و بررسى در اين كتاب ثابت مىكند كه اين نسبتهاى ضد و نقيض ، وصله هايى است ناهمرنگ و سخنانى است مغرضانه و نابخردانه .
در اينكه كلمه « ذكركم » در آيه فوق به چه معنى است ، مفسران بيانات گوناگونى دارند :
بعضى گفتهاند : منظور اين است كه آيات قرآن ، مايه تذكر و بيدارى انديشههاى شما است ، چنان كه در جاى ديگر مىگويد : فَذَكِّرْ بِالْقُرْآنِ مَنْ يَخافُ وَعِيدِ : « به وسيله اين قرآن كسانى را كه از مجازات الهى مىترسند تذكر ده » ( ق - 45 ) .
گروهى گفتهاند : منظور اين است كه اين قرآن ، نام و آوازه شما را در دنيا بلند مىكند ، يعنى مايه عز و شرف شما است ، شما مؤمنان و مسلمانان ، و يا شما قوم عرب ، كه قرآن به زبان شما نازل شده ، و اگر از شما گرفته شود ، نام و نشانى در جهان نخواهيد داشت .
بعضى ديگر گفتهاند : منظور اين است كه در اين قرآن آنچه مورد نياز شما در امر دين و دنيا است و يا در زمينه مكارم اخلاق است ، يادآورى شده .
گرچه اين تفاسير منافاتى با يكديگر ندارد و ممكن است همه در تعبير ذكركم جمع باشند اما تفسير نخست روشنتر به نظر مىرسد .
و اگر گفته شود چگونه اين قرآن مايه بيدارى است ؟ در حالى كه بسيارى از مشركان شنيدند و بيدار نشدند ، در پاسخ مىگوئيم : بيداركننده بودن قرآن جنبه اجبارى و الزامى ندارد بلكه مشروط است به اينكه انسان خودش بخواهد و دريچههاى قلبش را به روى آن بگشايد .
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 364
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٦٤