در حقيقت اين تعبير شبيه همان چيزى است كه در سوره ذاريات آيه 56 - 58 وارد شده است « وَما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ ما أُرِيدُ مِنْهُمْ مِنْ رِزْقٍ وَما أُرِيدُ أَنْ يُطْعِمُونِ إِنَّ اللَّه هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُ » : من جن و انس را نيافريدم مگر بخاطر اينكه عبادتم كنند ، من از آنها روزى نمىطلبم ، و نمىخواهم طعامم دهند ، خداوند روزى دهنده همگان است و صاحب قدرت مستحكم » .
و به اين ترتيب نتيجه عبادات مستقيما به خود عبادت كنندگان باز مىگردد .
و در پايان آيه اضافه مىكند « عاقبت و سرانجام نيك از آن تقوا است » ( * ( وَالْعاقِبَةُ لِلتَّقْوى ) * ) .
آنچه باقى مىماند و سرانجامش مفيد و سازنده و حياتبخش است همان تقوا و پرهيزكارى است ، پرهيزكاران سرانجام پيروزند و بىتقوايان محكوم به شكست .
اين احتمال در تفسير جمله اخير نيز وجود دارد كه هدف آن تاكيد در زمينه روح تقوا و اخلاص در عبادات است ، چرا كه اساس عبادت همين است ، در آيه 37 سوره حج ، مىخوانيم : « لَنْ يَنالَ اللَّه لُحُومُها وَلا دِماؤُها وَلكِنْ يَنالُه التَّقْوى مِنْكُمْ » : « گوشتهاى حيوانات قربانى و خونهاى آنها به خدا نمىرسد ، ولى تقواى شما به او مىرسد » آنچه به مقام قرب او از اعمال شما و اصل مىگردد پوسته و ظاهر آن نيست ، بلكه مغز و باطن و اخلاصى كه در آن است به مقام قربش راه مىيابد .
آيه بعد به يكى از بهانه جوئيهاى كفار اشاره كرده مىگويد : « آنها گفتند چرا پيامبر معجزه اى از سوى پروردگارش - آن چنان كه ما مىخواهيم - نمىآورد » ( * ( وَقالُوا لَوْ لا يَأْتِينا بِآيَةٍ مِنْ رَبِّه ) * ) .
بلافاصله به آنها پاسخ مىگويد : « آيا خبرهاى روشن اقوام پيشين كه
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 343
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٤٣