برود و به مقصد برسد اما « غى » آن است كه از رسيدن به مقصود باز ماند .
ولى از آنجا كه آدم ذاتا پاك و مؤمن بود و در طريق رضاى خدا گام برمىداشت ، و اين خطا كه بر اثر وسوسه شيطان دامن او را گرفت جنبه استثنايى داشت ، خداوند او را از رحمت خود براى هميشه دور نساخت ، بلكه « بعد از اين ماجرا پروردگارش او را برگزيد و توبه اش را پذيرا شد و هدايتش كرد » ( * ( ثُمَّ اجْتَباه رَبُّه فَتابَ عَلَيْه وَهَدى ) * ) .
آيا آدم مرتكب معصيتى شد ؟
گرچه عصيان در عرف امروز معمولا به معنى گناه مىآيد ولى در لغت به معنى خارج شدن از اطاعت و فرمان است ( اعم از اينكه اين فرمان يك فرمان وجوبى باشد يا مستحبّ ) بنا بر اين به كار رفتن كلمه عصيان ، لزوما به معنى ترك واجب يا ارتكاب حرام نيست ، بلكه مىتواند ترك يك امر مستحبّ يا ارتكاب مكروه باشد .
از اين گذشته گاهى « امر و نهى » جنبه ارشادى دارد ، همانند امر و نهى طبيب كه به بيمار دستور مىدهد فلان دوا را بخور و از فلان غذاى نامناسب پرهيز كن ، شك نيست كه اگر بيمار مخالفت دستور طبيب كند تنها به خود ضرر مىزند چرا كه ارشاد و راهنمايى طبيب را ناديده گرفته است .
خداوند نيز به آدم فرموده بود از ميوه درخت ممنوع مخور كه اگر بخورى از بهشت بيرون خواهى رفت و در زمين گرفتار درد و رنج فراوان خواهى شد ، او مخالفت اين فرمان ارشادى كرد ، و نتيجه اش را نيز ديد .
اين سخن مخصوصا با توجه به اينكه دوران توقف آدم در بهشت دوران آزمايش بود نه دوران تكليف ، مفهوم روشنترى به خود مىگيرد .
از اين گذشته عصيان و گناه گاه جنبه مطلق دارد يعنى براى همه بدون