104 - ما به آنچه آنها مىگويند آگاهتريم ، هنگامى كه آن كس كه از همه آنها روشى بهتر دارد مىگويد شما تنها يك روز درنگ كرديد !
تفسير : بدترين بارى كه بر دوش مىكشند !
با اينكه در آيات گذشته كه پيرامون تاريخ پر ماجراى موسى و بنى اسرائيل و فرعونيان و سامرى سخن مىگفت ، بحثهاى گوناگونى به تناسب در لابلاى آيات بيان شد ، در عين حال پس از پايان گرفتن اين بحثها يك نتيجه گيرى كلى نيز قرآن روى آن مىنمايد و مىگويد : « اينچنين اخبار گذشته را براى تو يكى بعد از ديگرى بازگو مىكنيم » ( * ( كَذلِكَ نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ أَنْباءِ ما قَدْ سَبَقَ ) * ) .
سپس اضافه مىكند : « ما از ناحيه خود قرآنى به تو داديم » ( * ( وَقَدْ آتَيْناكَ مِنْ لَدُنَّا ذِكْراً ) * ) .
قرآنى كه مملو است از درسهاى عبرت ، دلائل عقلى ، اخبار آموزنده گذشتگان و مسائل بيداركننده آيندگان .
اصولا قسمت مهمى از قرآن مجيد ، بيان سرگذشت پيشينيان است ذكر اين همه تاريخ گذشتگان در قرآن كه يك كتاب انسانساز است بىدليل نيست دليلش بهره گيرى از جنبههاى مختلف تاريخ آنها ، عوامل پيروزى و شكست اسباب سعادت و بدبختى و استفاده از تجربيات فراوانى است كه در لابلاى صفحات تاريخ آنها نهفته شده است .
به طور كلى ، از مطمئنترين علوم ، علوم تجربى است كه در آزمايشگاه به تجربه گذارده مىشود ، و نتائج عينى آن مشهود مىگردد .
تاريخ ، آزمايشگاه بزرگ زندگى انسانها است و در اين آزمايشگاه سر - بلندى و شكست اقوام ، كاميابى و ناكاميها ، خوشبختيها و بدبختيها همه و همه به آزمايش گذارده شده است و نتايج عينى آن در برابر چشم ما قرار دارد ، و ما مىتوانيم بخشى از مطمئنترين دانشهاى خود را در زمينه مسائل زندگى از آن