تو چرا با اين بتپرستان به مبارزه برنخاستى ؟
بنا بر اين منظور از جمله « * ( أَلَّا تَتَّبِعَنِ ) * » اين است كه چرا از روش و سنت من در شدت عمل نسبت به بتپرستى پيروى نكردى .
اما اينكه بعضى گفتهاند منظور از اين جمله اين است كه چرا به همراه اقليتى كه بر توحيد ثابت قدم مانده بودند به دنبال من به كوه طور نيامدى ، بسيار بعيد به نظر مىرسد و با پاسخى كه هارون در آيات بعد مىگويد ، چندان تناسب ندارد .
سپس موسى اضافه كرد : « آيا تو در برابر فرمان من عصيان كردى » ؟ ! ( * ( أَ فَعَصَيْتَ أَمْرِي ) * ) .
موسى با شدت و عصبانيت هر چه تمامتر اين سخنان را با برادرش مىگفت و بر او فرياد مىزد ، در حالى كه ريش و سر او را گرفته بود و مىكشيد .
هارون كه ناراحتى شديد برادر را ديد ، براى اينكه او را بر سر لطف آورد ، و از التهاب او بكاهد و ضمنا عذر موجه خويش را در اين ماجرا بيان كند گفت : « فرزند مادرم ! ريش و سر مرا مگير ، من فكر كردم كه اگر به مبارزه برخيزم و درگيرى پيدا كنم تفرقه شديدى در ميان بنى اسرائيل مىافتد ، و از اين ترسيدم كه تو به هنگام بازگشت بگويى چرا در ميان بنى اسرائيل تفرقه افكندى و سفارش مرا در غياب من به كار نبستى » ( لَ يَا بْنَ أُمَّ لا تَأْخُذْ بِلِحْيَتِي وَلا بِرَأْسِي إِنِّي خَشِيتُ أَنْ تَقُولَ فَرَّقْتَ بَيْنَ بَنِي إِسْرائِيلَ وَلَمْ تَرْقُبْ قَوْلِي ) .
در حقيقت نظر هارون به همان سخنى است كه موسى به هنگام حركت به سوى ميعادگاه به او گفته بود كه محتواى آن ، دعوت به اصلاح است ( سوره اعراف آيه 142 ) .
او مىخواهد بگويد من اگر اقدام به درگيرى مىكردم ، بر خلاف دستور
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 283
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٨٣